* ISC * Index Medicus for the Eastern Mediterranean Region (IMEMR) * Index Copernicus * ResearchBible * J-Gate * I2OR * ROAD * CiteFactor * Scientific Indexing Services * SID * Magiran * Google Scholar
و دارای رتبه علمی پژوهشی
از کمیسیون نشریات وزارت بهداشت و درمان
نوع مطالعه: پژوهشي اصیل |
موضوع مقاله: طب دریا دریافت: 1405/3/18 | پذیرش: 1405/5/18 | انتشار: 1405/6/29
متن کامل: (5 مشاهده)
زمینه و هدف: در تاریخ ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ (۱۳ ژوئن ۲۰۲۵)، حملهٔ نظامی گستردهای علیه ایران صورت گرفت که فرماندهان نظامی، دانشمندان هستهای، غیرنظامیان و زیرساختهای ملی را هدف قرار داد. این حمله بزرگترین تهاجم علیه ایران از زمان جنگ تحمیلی محسوب میشود و رویدادی مهم در تاریخ جمهوری اسلامی ایران به شمار میرود. مطالعهٔ حاضر به بررسی ابعاد گوناگون مدیریت بحران در حوزهٔ سلامت در یک دانشگاه نظامی میپردازد تا ضمن مستندسازی تجربیات، مبنایی برای ارتقای تابآوری سامانهٔ بهداشت و درمان نظامی بهعنوان بخشی از پشتیبانی رزم فراهم آورد.
روشها: این مطالعهٔ کیفی با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند با حداکثر تنوع انجام شد. دادهها در چارچوب چرخهٔ مدیریت بحران طبقهبندی شدند. دو جلسهٔ بحث گروهی متمرکز با حضور ۲۰ تن از متخصصان دانشگاهی در حوزههای مدیریت و فرماندهی، لجستیک، مدیریت درمان، پدافند غیرعامل، برنامهریزی و زمانبندی، فناوری اطلاعات و مهندسی برگزار شد. برای دستیابی به اجماع دربارهٔ درسآموختهها، از روشهای کیفی مانند طوفان فکری و بحث گروهی متمرکز استفاده شد.
یافتهها:نتایج نشان داد که مدیریت بحران در این زمینه شامل سه لایهٔ پیشگیری و کاهش اثرات، آمادگی ، پاسخ و بازیابی و 14 مؤلفه است. لایهٔ پیشگیری و کاهش اثرات شامل سه مؤلفه بود: رهبری و توسعهٔ مدیریت شرایط اضطراری، الزامات سیاستگذاری در شرایط اضطراری و هماهنگی مستمر درونسازمانی و برونسازمانی. لایهٔ آمادگی شامل شش مؤلفه بود: ارزیابی و پایش مستمر، تدوین طرحها و دستورالعملها، ارتقا و توانمندسازی کارکنان، تمرین، الزامات پشتیبانی لجستیکی و ارتباطات و هماهنگی. لایهٔ پاسخ نیز شامل سه مؤلفه بود: فعالسازی عملیات پاسخ، ارتباطات یکپارچه و پایش و نظارت دائمی (حتی در شرایط عادی) و بازتوانی با دو مولفه بازیابی و بازتوانی، حافظه سازمانی و یادگیری است. این موارد بهعنوان ابعاد اصلی مدیریت بحران ناشی از درگیری ۱۲روزه در این دانشگاه شناسایی شدند.
نتیجهگیری: مستندسازی تجربیات و درسآموختهها با هدف پیشگیری از تکرار اشتباهات گذشته و تقویت نقاط قوت، میتواند از طریق ارائهٔ راهکارهای علمی و تبدیل دانشگاه به سازمانی یادگیرنده، به ارتقای فرهنگ سازمانی کمک کند. مستندسازی درسآموختهها به معنای جلوگیری از بازگشت به آسیبپذیریهای گذشته و ارتقای آمادگی در شرایط اضطراری است و بیتردید ابزاری کارآمد در مدیریت بحران محسوب میشود.
کلیدواژهها: مدیریت بحران، جنگ دوازدهروزه، سلامت، دانشگاه علوم پزشکی
Nasiri A, Torabifard Y, Heidaranlu E, Teymourzadeh E, Belal M, Basiari A et al . Crisis Management During the Twelve-Day Sacred Defense: A Case Study of a Military University of Medical Sciences. , J Mar Med. 2026; 8 (2) :138-146 URL: http://jmarmed.ir/article-1-566-fa.html
تیمورزاده احسان، ترابی فرد یاسین، حیدرانلو اسماعیل، نصیری علی، بلال محمد، بصیری علیرضا و همکاران.. مدیریت بحران در نظام سلامت نظامی در جنگ 12 روزه : مطالعه کیفی درس آموخته ها در یک دانشگاه نظامی. , مجله طب دریا. 1405; 8 (2) :138-146