* ISC * Index Medicus for the Eastern Mediterranean Region (IMEMR) * Index Copernicus * ResearchBible * J-Gate * I2OR * ROAD * CiteFactor * Scientific Indexing Services * SID * Magiran * Google Scholar
و دارای رتبه علمی پژوهشی
از کمیسیون نشریات وزارت بهداشت و درمان
مرکز تحقیقات مدیریت سلامت، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله(عج)، تهران، ایران ، mohsen10_fam@yahoo.com
چکیده: (433 مشاهده)
زمینه و هدف: در تاریخ ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ (۱۳ ژوئن ۲۰۲۵)، حمله نظامی گسترده‌ای علیه ایران صورت گرفت که فرماندهان نظامی، دانشمندان هسته‌ای، غیرنظامیان و زیرساخت‌های ملی را هدف قرار داد. این حمله بزرگ‌ترین تهاجم علیه ایران از زمان جنگ تحمیلی محسوب شده و رویدادی مهم در تاریخ جمهوری اسلامی ایران به شمار می‌رود. مطالعه حاضر به بررسی ابعاد گوناگون مدیریت بحران در حوزه سلامت در یک دانشگاه نظامی می‌پردازد تا ضمن مستندسازی تجربیات، مبنایی برای ارتقای تاب‌آوری سامانه بهداشت و درمان نظامی به‌عنوان بخشی از پشتیبانی رزم فراهم آورد. روش‌ها: این مطالعه کیفی با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند با حداکثر تنوع انجام شد. داده‌ها در چارچوب چرخه مدیریت بحران طبقه‌بندی شدند. دو جلسه بحث گروهی متمرکز با حضور ۲۰ تن از متخصصان دانشگاهی در حوزه‌های مدیریت و فرماندهی، لجستیک، مدیریت درمان، پدافند غیرعامل، برنامه‌ریزی و زمان‌بندی، فناوری اطلاعات و مهندسی برگزار گردید. برای دستیابی به اجماع در خصوص درس‌آموخته‌ها، از تکنیک‌های کیفی نظیر طوفان فکری و بحث گروهی متمرکز استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که مدیریت بحران در این زمینه شامل سه لایه پیشگیری و کاهش اثرات، آمادگی و پاسخ و ۱۰ مؤلفه است. لایه پیشگیری و کاهش اثرات شامل سه مؤلفه بود: رهبری و توسعه مدیریت شرایط اضطراری، الزامات سیاست‌گذاری در شرایط اضطراری، و هماهنگی مستمر درون‌سازمانی و برون‌سازمانی. لایه آمادگی شامل شش مؤلفه بود: ارزیابی و پایش مستمر، تدوین طرح‌ها و دستورالعمل‌ها، ارتقا و توانمندسازی کارکنان، آموزش و مانورها، الزامات پشتیبانی لجستیکی، و ارتباطات و هماهنگی. لایه پاسخ نیز شامل سه مؤلفه بود: فعال‌سازی عملیات پاسخ، ارتباطات یکپارچه و پایش و نظارت دائمی (حتی در شرایط عادی)، و بازتوانی، یادگیری سازمانی و حفظ دانش. این موارد به‌عنوان ابعاد اصلی مدیریت بحرانِ ناشی از درگیری ۱۲ روزه در این دانشگاه شناسایی شدند. نتیجه‌گیری: مستندسازی تجربیات و درس‌آموخته‌ها به‌منظور پیشگیری از تکرار اشتباهات گذشته و تقویت نقاط قوت، می‌تواند با ارائه راهکارهای علمی و تبدیل دانشگاه به یک سازمان یادگیرنده، به ارتقای فرهنگ سازمانی کمک کند. مستندسازی درس‌های آموخته‌شده به معنای جلوگیری از بازگشت به آسیب‌پذیری‌های گذشته و ارتقای آمادگی در شرایط اضطراری است و بی‌تردید ابزاری کارآمد در مدیریت بحران محسوب می‌شود.
Nasiri A, Belal M, Heidaranlu E, Teymourzadeh E, Torabifard Y, Basiari A et al . Disaster Management in the Military Health System During the 12-Day Conflict: A Qualitative Study of Lessons Learned at a Military University. , J Mar Med. 2026; 8 (2) :138-146 URL: http://jmarmed.ir/article-1-566-fa.html
نصیری علی، بلال محمد، حیدرانلو اسماعیل، تیمورزاده احسان، ترابی فرد یاسین، بصیری علیرضا و همکاران.. مدیریت بلایا در دفاع مقدس دوازده روزه: مورد مطالعه یک دانشگاه علوم پزشکی نظامی. , مجله طب دریا. 1405; 8 (2) :138-146
