Journal of Marine Medicine

fa ضرورت تدوین و اجرای برنامه‌ ملی برای خودکفایی در تولید و توسعه آنتی‌دوت‌های نسل جدید در برابر عوامل شیمیایی ارگانوفسفره The Necessity of Developing and Implementing a National Program for Self-Sufficiency in the Production and Advancement of Next-Generation Antidotes Against Organophosphate Chemical Agents طب دریا Marine Medicine خلاصه سیاستی Policy Brief <div style="text-align: justify;">مسمومیت با ترکیبات ارگانوفسفره (OP) به عنوان یک تهدید سه‌گانه، با ریشه‌های کشاورزی، پزشکی و امنیتی، یکی از چالش‌های پیچیده نظام سلامت ایران محسوب می‌شود. این عوامل با مهار غیرقابل بازگشت آنزیم استیل‌کولین‌استراز، در عرض چند دقیقه می‌توانند منجر به بحران تنفسی، تشنج و مرگ شوند. آمارهای ملی نشان می‌دهد سالانه هزاران مورد مسمومیت، عمدتاً ناشی از مواجهه شغلی با آفت‌کش‌ها یا اقدام به خودکشی، در کشور ثبت می‌شود که بخش قابل توجهی از آنها به مرگ یا عوارض عصبی ماندگار منجر می‌گردد. در عین حال، تهدیدات امنیتی ناشی از امکان استفاده غیرقانونی از این عوامل، آمادگی ملی را برای پاسخ سریع و مؤثر طلب می‌کند. درمان استاندارد کنونی، مبتنی بر ترکیب آتروپین (یک آنتاگونیست موسکارینی)، اکسیم‌هایی مانند پرالیدوکسیم (بازفعالکننده آنزیم استیل کولین استراز) و یک بنزودیازپین (اغلب دیازپام، برای کنترل تشنج) است. با وجود نجات‌بخش بودن، این رژیم درمانی با محدودیت‌های جدی از جمله نیمه‌عمر کوتاه داروها، نیاز به تجویز مکرر و پایش دقیق، عوارض قلبی و سمیت خود اکسیم‌ها، و مهم‌تر از همه، عدم اثربخشی در پیشگیری یا درمان نوروپاتی تأخیری ناشی از ارگانوفسفره (OPIDN) مواجه است. شکاف عظیم بین نیاز بالینی و امکانات درمانی موجود، زمانی بحرانی‌تر می‌شود که وابستگی تقریباً کامل کشور به واردات این داروهای حیاتی را در نظر بگیریم؛ وابستگی که در شرایط تحریم یا بحران‌های بین‌المللی می‌تواند امنیت سلامت ملی را به مخاطره بیندازد. این خلاصه سیاستی، با اتکا به مرور نظام‌مند شواهد جهانی و تحلیل داده‌های بومی، استدلال می‌کند که سرمایه‌گذاری بلندمدت و هدفمند در تحقیقات بنیادی، کاربردی و توسعه فناوری برای دستیابی به نسل جدیدی از آنتی‌دوت‌ها نه تنها یک ضرورت پزشکی، بلکه یک اقدام راهبردی در راستای تحقق امنیت ملی و خودکفایی دارویی است. راهکارهای پیشنهادی در چهار محور اصلی تدوین شده‌اند: اول، ایجاد و تقویت زیرساخت‌های تحقیقاتی چندرشته‌ای در مراکز علمی برتر کشور. دوم، طراحی سازوکارهای مالی و انگیزشی برای جذب شرکت‌های دانش‌بنیان به این حوزه. سوم، بازنگری و تقویت زنجیره تأمین و ذخایر استراتژیک داروهای فعلی. و چهارم، توسعه همکاری‌های بین‌المللی برای انتقال فناوری و مشارکت در کارآزمایی‌های بالینی. اجرای این برنامه، مستلزم اراده‌ای فرابخشی و تعهد بودجه‌ای مستمر است، اما پیامد آن، دستیابی به توانمندی بی‌بدیل در حفاظت از سلامت مردم و ارتقای اقتدار ملی خواهد بود.  </div> Organophosphate (OP) poisoning, as a triple-threat issue with agricultural, medical, and security dimensions, represents one of the most complex challenges facing Iran’s healthcare system. By irreversibly inhibiting acetylcholinesterase, these agents can lead within minutes to respiratory failure, seizures, and death. National statistics indicate that thousands of poisoning cases are recorded annually in Iran, primarily due to occupational exposure to pesticides or suicide attempts, a substantial proportion of which result in death or long-term neurological complications. Concurrently, security threats arising from the potential illicit use of these agents necessitate a high level of national preparedness for rapid and effective response. The current standard of care relies on a combination of atropine (a muscarinic antagonist), oximes such as pralidoxime (acetylcholinesterase reactivators), and a benzodiazepine -most commonly diazepam- for seizure control. Despite being life-saving, this therapeutic regimen suffers from significant limitations, including short drug half-lives, the need for repeated dosing and intensive monitoring, cardiovascular adverse effects, intrinsic toxicity of oximes, and -most critically- the lack of efficacy in preventing or treating organophosphate-induced delayed neuropathy (OPIDN). The substantial gap between clinical needs and available therapeutic options becomes even more critical when considering the country’s near-total dependence on imported supplies of these essential medicines -a vulnerability that may seriously jeopardize national health security under conditions of sanctions or international crises. Drawing on a systematic review of global evidence and analysis of domestic data, this policy brief argues that long-term, targeted investment in basic research, translational studies, and technology development aimed at achieving a new generation of antidotes is not merely a medical necessity, but a strategic action toward national security and pharmaceutical self-sufficiency. The proposed strategies are structured around four core pillars: 1) establishing and strengthening multidisciplinary research infrastructures within leading academic institutions; 2) designing financial and incentive mechanisms to attract knowledge-based companies to this field; 3) revising and reinforcing supply chains and strategic stockpiles of existing antidotes; and 4) expanding international collaborations for technology transfer and participation in clinical trials. Implementation of this agenda requires sustained intersectoral commitment and dedicated funding, but its outcome would be the achievement of a unique national capability to protect public health and enhance national resilience.   عوامل عصبی ارگانوفسفره, آنتی‌دوت, بیواسکاونجر, امنیت سلامت, خودکفایی دارویی. Organophosphate nerve agents, Antidote, Bioscavenger, Health security, Pharmaceutical self-sufficiency 17 21 http://jmarmed.ir/browse.php?a_code=A-10-492-5&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Hadi Baghersad محمدهادی باقرصاد Hadibaghersad@bmsu.ac.ir 10031947532846006488 10031947532846006488 Yes Applied Biotechnology Research Center, New Health Technologies Institute, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات زیست فناوری کاربردی، پژوهشکده فناوریهای نوین سلامت، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله (عج)، تهران، ایران