fa ارزیابی تغییرات اقلیمی، آب و هوایی و وضعیت آلودگی‌ منابع زیستی و بوم شناختی دریای خزر طب دریا Marine Medicine مروری Review <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:115%"><span style="tab-stops:-15.8pt 29.2pt 45.2pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">دریای خزر یکی از بزرگترین بوم&shy;سازگان های آبی محصور، منحصر به فرد و غنی از منابع زیستی و بوم شناسی در خشکی است که در مرز دو بخش بزرگ از قاره اوراسیا واقع شده است. تنوع زیستی این دریا با تعداد زیادی از گونه‌های بومی شامل بیش از ۱۳۰ گونه ماهی و مزارع گل نیلوفر آبی کمیاب می باشد. همچنین بیش از ۱۰۰ گونه زیستگاه تالابی پرندگان وجود دارد که به عنوان محل لانه سازی و مهاجرت عمل می‌کنند. دریای خزر زیستگاه ماهیان خاویاری و همچنین محل زندگی تنها پستاندار دریایی است که در این دریا زندگی می‌کند و فک خزری بومی نام دارد. کشورهای ایران، روسیه، قزاقستان، ترکمنستان و جمهوری آذربایجان در مجاورت دریای خزر قرار دارند که در اطراف این دریا جمعیت بالایی زندگی می کند. تولید نفت و گاز و همچنین ماهیگیری و کشتیرانی از رایج‌ترین فعالیت‌های اقتصادی در مناطق آبی و ساحلی دریای خزر هستند. صنعت و کشاورزی در حوزه این دریا به خوبی توسعه یافته‌اند. سواحل غربی دریای خزر با مراکز شهری بزرگ خود مانند باکو، پایتخت آذربایجان، از نظر اقتصادی توسعه‌یافته‌تر از سرزمین‌های خشک‌تر در سواحل شرقی است. این بررسی مروری با هدف بررسی و ارائه وضعیت آلودگی در منابع زیستی و بوم شناسی دریای خزر (آبزیان، رسوبات و آب) انجام شد.</span> <span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">بسیاری از گونه‌های دریای خزر به دلیل بهره‌برداری بیش از حد، تخریب زیستگاه، آلودگی و تغییرات اقلیمی در معرض تهدید هستند. این تحولات تأثیر منفی بر رفاه انسان، بخش‌های اجتماعی و اقتصادی و خدمات محیط زیست طبیعی دارد.</span></span></span></span></span></span></span> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:115%"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%">The Caspian Sea is one of the largest, unique and biologically rich in terrestrial aquatic ecosystems located on the border of two large parts of the Eurasian continent. The biodiversity of this sea with a large number of endemic species includes more than 130 species of fish and rare water lily fields. There are also more than 100 species of wetland bird habitats that serve as nesting and migration sites. The Caspian Sea is the habitat of sturgeon fish and is also the home of the only marine mammal that lives in this sea, the endemic Caspian seal. The countries of Iran, Russia, Kazakhstan, Turkmenistan and the Republic of Azerbaijan are located in the vicinity of the Caspian Sea, which is home to a large population. Oil and gas production, as well as fishing and shipping, are the most common economic activities in the water and coastal areas of the Caspian Sea. Industry and agriculture are well developed in the sea basin. The western coast of the Caspian Sea, with its large urban centers such as Baku, the capital of Azerbaijan, is more economically developed than the drier lands on the eastern coast. This research aimed to investigate and present the pollution status of the biological and ecological resources of the Caspian Sea (aquatic animals, sediments and water). Many species of the Caspian Sea are under threat due to overexploitation, habitat destruction, pollution and climate change. These developments have a negative impact on human well-being, social and economic sectors and natural environmental services.</span></span></span></span></span></span> آلودگی های محیطی, ارزیابی آلودگی بوم سازگان, منابع آبی, دریای خزر Environmental pollution, Ecosystem pollution assessment, Water resources, Caspian Sea 45 56 http://jmarmed.ir/browse.php?a_code=A-10-359-6&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Velayatzadeh محمد ولایت زاده mv.5908@gmail.com 10031947532846006468 10031947532846006468 Yes Young Researchers and Elites Club, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran موسسه آموزش عالی کاسپین قزوین