Journal of Marine Medicine

fa بررسی و اندازه‌گیری فلزات سنگین سرب، نیکل، روی، آهن و مس در بافت عضله ماهی شعری (Lethrinus nebulosus) استان هرمزگان و ارزیابی ریسک خطر ناشی از مصرف آن Assessment and measurement of heavy metals (Lead, Nickel, Zinc, Iron, and Copper) in the muscle tissue of Lethrinus nebulosus in Hormozgan province and associated health risk evaluation طب دریا Marine Medicine پژوهشي اصیل Original Article <h4 dir="RTL" style="margin-right:2px; text-align:justify; text-indent:-25.5pt">زمینه و هدف: رشد و توسعه فعالیتهای صنعتی و شهری منجر به آلودگی محیط‌زیست به فلزات سنگین شده است که یکی از تهدیدهای جدی می‌باشد. این آلاینده ها قادرند که در طول زنجیره غذایی بصورت تجمعی افزایش پیدا کنند. تحقیق حاظر به بررسی میزان فلزات سرب، نیکل، روی، آهن و مس در بافت عضله ماهی شعری (Lethrinus nebulosus) در سه منطقه استان هرمزگان (درگهان، بندرخمیر و بندرعباس) به دلیل اهمیت آنها پرداخته است. روش‌ها: 180 نمونه ماهی شعری در سه منطقه مورد مطالعه در طول فصول تابستان و زمستان 1402 نمونه برداری انجام شد. سپس نمونه ها به آزمایشگاه منتقل و پس از زیست سنجی نمونه ها، بافت عضله جدا و بعد از خشک شدن، پودر شدن و هضم شیمیایی جهت تعیین میزان غلظت عناصر سرب، نیکل، روی، آهن و مس توسط دستگاه جذب اتمی (ساخت کارخانه آنالیتیک کشور آلمان مدل contr AA700) مورد اندازهگیری قرار گرفتند. یافته‌ها: نتایج حاصل از تحقیق نشان داد که از لحاظ غلظت عناصر سرب، نیکل، روی، آهن و مس در بافت عضله ماهی شعری بین مناطق مورد مطالعه از لحاظ آماری اختلاف معنی داری وجود دارد (p<0.05). بطوریکه غلظت فلزات مورد مطالعه در منطقه درگهان بیشتر از مناطق بندرخمیر و بندرعباس می باشد. همچنین از نظر غلظت عناصر سرب، نیکل، روی، آهن و مس دربافت عضله ماهی شعری در سه منطقه مورد مطالعه بین دو فصل تابستان و زمستان از لحاظ آماری اختلاف معنی داری مشاهده شد (p<0.05). بطوریکه غلظت فلزات مورد مطالعه در تمام مناطق مورد نظر در فصل تابستان بیشتر از فصل زمستان می باشد. مقایسه غلظت فلزات در بافت عضله ماهی شعری با مقادیر استاندارد نشان داد که غلظت فلزات سرب، نیکل، روی، آهن و مس کمتر از استانداردهای FAO,WHO و EPA است.     نتیجه‌گیری: ارزیابی خطر غذایی مصرف گونه مورد مطالعه نشان دهنده آن بوده است که مصرف این ماهی با میزان مصرف فعلی از نظر فلزات سرب، نیکل، روی، آهن و مس خطری برای مصرفکنندگان آن ندارد.  </h4> Background and Aim: The expansion of industrial and urban activities has led to environmental pollution by heavy metals, posing a significant threat to ecosystems and human health. These contaminants can accumulate along the food chain, increasing their concentration over time. This study investigates the levels of lead (Pb), nickel (Ni), zinc (Zn), iron (Fe), and copper (Cu) in the muscle tissue of Lethrinus nebulosus (Sha’ri fish) from three regions in Hormozgan Province (Dargahan, Bandar Khamir, and Bandar Abbas) due to their ecological and public health significance. Methods: A total of 180 Lethrinus nebulosus specimens were collected from the three study areas during the summer and winter seasons of 2023. The samples were transported to the laboratory, where biometric analyses were performed. Muscle tissues were excised, dried, ground into powder, and subjected to chemical digestion. The concentrations of Pb, Ni, Zn, Fe, and Cu were then measured using atomic absorption spectrophotometry (Analytik Jena, Germany, Model ContrAA 700). Results: The results indicated a statistically significant difference (p<0.05) in the concentration of the studied heavy metals in the muscle tissue of Lethrinus nebulosus across the three locations. Dargahan exhibited the highest metal concentrations compared to Bandar Khamir and Bandar Abbas. Additionally, seasonal variations were observed, with significantly higher concentrations of heavy metals in the summer compared to the winter (p<0.05). However, a comparison of metal concentrations with international standards established by the FAO, WHO, and EPA revealed that the detected levels of Pb, Ni, Zn, Fe, and Cu were below permissible limits. Conclusion: The health risk assessment of consuming Lethrinus nebulosus suggests that, at current consumption rates, the levels of lead, nickel, zinc, iron, and copper do not pose a risk to consumers. However, continuous monitoring is recommended to ensure long-term seafood safety in the region.   ارزیابی ریسک خطر, ماهی شعری (Lethrinus nebulosus), دستگاه جذب اتمی, زنجیره غذایی, هرمزگان Risk assessment, Lethrinus nebulosus, Atomic absorption spectrophotometry, Food chain, Hormozgan 255 263 http://jmarmed.ir/browse.php?a_code=A-10-468-1&slc_lang=fa&sid=1 Abdolvahed Rahmani عبدالواحد رحمانی rahmaniabdolvahed@yahoo.com 10031947532846005778 10031947532846005778 Yes Department of Chemistry, Farabi Building, Faculty of Basic Sciences, University of Hormozgan, Bandar Abbas, Iran گروه شیمی، ساختمان فارابی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران Naser Koosej ناصر کوسج naserkooseg@yahoo.com 10031947532846005779 10031947532846005779 No Hormozgan University دانشگاه هرمزگان