Journal of Marine Medicine

fa مقایسه شاخص‌هایIgeo وEF در برآورد شدت آلودگی زیست محیطی در رسوبات سطحی خور جاسک و یک شبه در استان هرمزگان Comparison of Igeo and EF Indices in Estimating the Severity of Environmental Pollution in Surface Sediments of Khor Jask and Yek Shabah in Hormozgan Province طب دریا Marine Medicine پژوهشي اصیل Original Article <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: غلظت فلزات سنگین در اکوسیستم آبی در آب، رسوبات و موجودات زنده اندازه گیری میشود. بهطور معمول، فلزات سنگین در کمترین غلظت در آب وجود دارند و در رسوبات به غلظت قابل توجهی می‌رسند و به دنبال آن سطح تجمع زیستی در موجودات زنده افزایش می‌یابد. بر این اساس مطالعه حاضر با هدف سنجش میزان فلزات سنگین کروم (Cr)، نیکل (Ni)‌، روی (Zn)، مس (Cu)، آرسنیک (As)، آهن (Fe)، سرب (Pb) و کادمیوم (Cd) در رسوبات خورجاسک و خور یک شبه، استان هرمزگان انجام شد. روش‌ها:  به منظورشناسایی آلودگیهای زیست محیطی ناشی از فلزات سنگین ابتدا موقعیت نمونهها و ایستگاه‌ها توسط دستگاه GPS مشخص و نمونه برداری با استفاده گراب از رسوبات سطحی 30 نمونه از مناطق جاسک (جزر و مدی) و 30 نمونه از خور یک شبه و پس از خشک شدن و هضم اسیدی برای تعیین غلظت فلزات سنگین از دستگاه جذب اتمی شعله استفاده شد و در نهایت جهت تعیین شاخص غنی شدگی قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج نشان داد که میانگین غلظت عناصر مورد مطالعه در ایستگاه‌های مختلف با یکدیگر اختلاف معنی‌داری را نشان می‌دهند (P<0.05). به‌طوریکه به ترتیب بیشترین و کمترین میانگین غلظت فلزات سنگین در رسوبات خور جاسک برای کروم 73/45± 59 و برای کادمیوم 04/0± 14/0 در رسوبات خور یک شبه برای نیکل 03/5± 33/101 و برای کادمیوم 16/0± 16/0 بر حسب میکروگرم بر گرم وزن خشک رسوب به دست آمد. بر اساس شاخص ژئوشیمیایی مولر رسوبات مناطق مورد مطالعه در دسته مناطق غیرآلوده تا کمی آلوده قرار گرفتند نتیجه‌گیری: به‌طور کلی از نتایج تحقیق حاضر می‌توان نتیجه‌گیری کرد که رسوبات خورهای یک شبه در رده با درجه آلودگی کم تا متوسط و خور جاسک از لحاظ آلودگی فلزی فاقد آلودگی یا آلودگی در حد کم در استان هرمزگان می‌باشند. از لحاظ فاکتور غنی‌شدگی، همه عناصر مورد مطالعه به جز آرسنیک در غنای حداقل قرار گرفتند. درجه غنا شدگی در خور یک شبه برای آرسنیک غنی‌شدگی بسیار شدید و در خور جاسک غنی‌شدگی حداقل را نشان داد.</div> <div style="text-align: justify;">Background and Aim: The concentration of heavy metals in aquatic ecosystems is assessed in water, sediments, and living organisms. Typically, heavy metals are found in the lowest concentrations in water, with significant accumulation occurring in sediments, followed by increased levels of bioaccumulation in living organisms. This study aims to measure the concentrations of heavy metals -chromium (Cr), nickel (Ni), zinc (Zn), copper (Cu), arsenic (As), iron (Fe), lead (Pb), and cadmium (Cd)- in the sediments of Khor Jask and Yek Shabah Hormozgan Province. Methods: To identify environmental pollution caused by heavy metals, sample locations were first determined using GPS. Surface sediment samples were collected using a grab sampler, with 30 samples taken from Jask (both intertidal and subtidal zones) and 30 samples from the Yek Shabah. After drying and acid digestion, a flame atomic absorption spectrometer was employed to determine the concentration of heavy metals, followed by the calculation of the enrichment index. Results: The results indicated significant differences in the average concentrations of the studied elements across different stations (P<0.05). In the sediments of the Jask estuary, the highest average concentration was found for chromium at 59±45.73 µg/g, while the lowest was for cadmium at 0.14±0.04 µg/g. In contrast, the Yek Shabah estuary sediments exhibited an average concentration of 101.33±5.03 µg/g for nickel and 0.16±0.01 µg/g for cadmium. According to the Mueller geochemical index, the sediments in the studied areas were classified as unpolluted to slightly polluted. Conclusion: Overall, the findings suggest that the sediments of the Yek Shabah estuary fall within the category of low to moderate pollution, while the Jask estuary is either free from pollution or exhibits low levels of metal pollution in Hormozgan Province. In terms of enrichment factors, all studied elements -except arsenic- showed minimal enrichment. The Yek Shabah estuary displayed very high enrichment for arsenic, whereas the Jask estuary demonstrated minimal enrichment.  </div> آلودگی, خلیج فارس, عناصر کمیاب, رسوبات ساحلی, منطقه جزرومدی Pollution, Persian Gulf, Trace Elements, Coastal Sediments, Intertidal Zone 210 218 http://jmarmed.ir/browse.php?a_code=A-10-382-2&slc_lang=fa&sid=1 Zohrah Barkhordari Ahmadi زهره برخورداری احمدی zohre.barkhordari2@gmail.com 10031947532846005678 10031947532846005678 No University of Hormozgan دانشگاه هرمزگان Mohammad Reza Taherizadeh محمد رضا طاهری زاده taheri.1965@gmail.com 10031947532846005679 10031947532846005679 Yes Department of Marine Biology, Faculty of Marine Science and Technology, University of Hormozgan, Hormozgan, Iran گروه زیست دریا، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه هرمزگان، هرمزگان، ایران