fa شناسایی و سطح بندی تهدید آلودگی مناطق حساس ساحلی در شرق تنگه هرمز (محدوده مورد مطالعه: شهرستان سیریک) طب دریا Marine Medicine پژوهشي اصیل Original Article <div style="text-align: justify;"><span style="color:#000000;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:IRANyekan;"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" times=""><span b="" lang="AR-SA" mitra="">گسترش روزافزون حاشیه‌نشینی در شهرهای ساحلی و تراکم بیش از حد جمعیت در این شهرها و به تبع آن افزایش بی رویه فعالیت‌های اقتصادی- اجتماعی به همراه معضلات زیست محیطی در مناطق حساس ساحلی، ضرورت شناسایی و ارزیابی عوامل تهدیدزا از نظر میزان سهم عوامل و موقعیت مکانی آنها را در این اکوسیستم های حساس ساحلی کشور ایجاب می کند.</span><span b="" lang="FA" mitra=""> بدین منظور پژوهش حاضر با هدف شناسایی و سطح بندی تهدید آلودگی محیط ساحلی در بخشی از سواحل شرق تنگه هرمز واقع در شهرستان سیریک به انجام رسیده است. </span><span b="" lang="AR-SA" mitra="">رویکرد حاکم بر این پژوهش از نوع بازدید میدانی و نیز پیمایشی با استفاده از فرآیند مصاحبه با کارشناسان و صاحب نظران بوده و چارچوب نظری آن نیز با استفاده از روش اسنادی انجام شده است. </span><span b="" lang="FA" mitra="">داده های جمع آوری شده حاکی از این موضوع است که در محدوده تحت بررسی 5 عامل، گردشگری، مزارع پرورش میگو، حمل و نقل دریایی سوخت، پساب و پسماند خانگی و رودخانه ها مهم ترین عوامل تهدید آلودگی می باشند. در این پژوهش پس از شناسایی عوامل مهم تهدید آلودگی، با بهره گیری از مدل تحلیل سلسه مراتبی (</span><span dir="LTR"><span style="line-height:115%">AHP</span></span><span b="" lang="FA" mitra="">) که از فرایند های تصمیم گیری چند معیاره (</span><span dir="LTR"><span style="line-height:115%">MCDM</span></span><span b="" lang="FA" mitra="">) در مدیریت و برنامه ریزی می باشد، عوامل شناسایی شده، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و اولویت بندی گردید. در ادامه با استفاده از قابلیت های سیستم اطلاعات جغرافیایی (</span><span dir="LTR"><span style="line-height:115%">GIS</span></span><span b="" lang="FA" mitra="">) نقشه نهایی سطح بندی تهدید آلودگی محدوده مورد مطالعه تهیه شد. همچنین یافته های پژوهش نشان داد که در محدوده ساحلی شهرستان سیریک، آلودگی های ایجاد شده پهنه وسیعی از این سواحل را در حالت تهدید قرار داده است به طوری که از مساحت کل محدوده تحت بررسی که بالغ بر 514 کیلومتر مربع بوده، 342 کیلومتر مربع آن که برابر با 5/66 درصد از وسعت کل محدوده است در سطح تهدید آلودگی متوسط تا بسیار زیاد واقع شده است. همچنین بر اساس نقشه به دست آمده تهدید آلودگی در سواحل شمالی محدوده بسیار بالا بوده و به سمت مرکز و سواحل جنوب از شدت آن کاسته شده است.</span></span></span></span></span><br> &nbsp;</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="line-height:115%"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%">The increasing marginalization in coastal cities, coupled with excessive population density and the resulting rise in socio-economic activities, has led to significant environmental challenges in sensitive coastal areas. This situation necessitates the identification and assessment of threat factors, considering both their contribution and location within these vulnerable ecosystems. This study aims to identify and evaluate the pollution threats to the coastal environment along the eastern coast of the Strait of Hormuz, specifically in Sirik County.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:115%"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%">The research employs a field-based approach, including surveys and interviews with experts, while also utilizing a documentary method for its theoretical framework. Data collected indicate that five primary factors contribute to pollution threats in the study area: tourism, shrimp farming, marine transportation of fuel, wastewater and household waste, and river discharges. Following the identification of these critical pollution threat factors, the Analytic Hierarchy Process (AHP), a multi-criteria decision-making (MCDM) tool used in management and planning, was applied to analyze and prioritize these factors. Subsequently, Geographic Information System (GIS) capabilities were leveraged to create a final map depicting the pollution threat levels across the studied area.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:115%"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%">The findings reveal that a substantial portion of the coastal area in Sirik County is under threat from pollution. Specifically, out of a total study area of 514 square kilometers, 342 square kilometers -equivalent to 66.5 percent- are classified as facing medium to very high pollution threat levels. Additionally, the generated map indicates that the pollution threat is particularly severe along the northern coasts, with intensity diminishing toward the central and southern areas.</span></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</div> تهدید آلودگی, مناطق ساحلی, سیستم اطلاعات جغرافیایی, مزارع پرورش میگو, تصمیم گیری چند معیاره. Pollution threat, coastal areas, Geographic Information System, shrimp farming, multi-criteria decision making. 185 193 http://jmarmed.ir/browse.php?a_code=A-10-253-1&slc_lang=fa&sid=1 Esmaeil Zakeri Minabi اسماعیل ذاکری مینابی ezakerimnabi@gmail.com 10031947532846005669 10031947532846005669 No دانشگاه سیستان و بلوچستان Morteza Zarei مرتضی زارعی Mzarai@hormozgan.ac.ir 10031947532846005670 10031947532846005670 Yes Minab Higher Education Complex, University of Hormozgan, Bandar Abbas, Iran مجتمع آموزش عالی میناب، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران Abbas Derakhshan عباس درخشان abbas.derakhshan62@gmail.com 10031947532846005671 10031947532846005671 No اداره آموزش و پرورش میناب