fa پایش زیستی هیدروکربن‌های آروماتیک حلقوی (PAHs)، سرب و کادمیوم در دوکفه خوراکی Amiantis umbonella، میگوی موزی Fenneropenaeus merguiensis،کفشک باله کوتاه Pseudorhombus elevatus به منظور ارزیابی آلودگی‌های زیست محیطی در آب‌های هرمزگان طب دریا Marine Medicine پژوهشي اصیل Original Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:IRANsans;"><strong>زمینه و هدف:</strong> آب های ساحلی استان هرمزگان تحت تأثیر آلودگی های زیست محیطی خلیج فارس ناشی از صنایع نفت و گاز می باشد. در مطالعه حاضر به منظور پایش زیستی آلاینده ها، از دوکفه خوراکی Amiantis umbonella، میگوی موزی Fenneropenaeus merguiensis، کفشک باله کوتاه Pseudorhombus elevatus بعنوان شاخص زیستی منطقه، استفاده شد. &nbsp;<br> <strong>روش‌ها:</strong> نمونه برداری از 8 ایستگاه منتخب در سواحل هرمزگان، در تابستان و زمستان 1395 انجام شد. تعداد 30 عدد دوکفه خوراکی، 15 عدد میگوی موزی و 15 عدد کفشک ماهی جمع آوری شد. نمونه برداری و آزمایشات طبق روش استاندارد MOOPAM انجام شد. برای اندازه گیری PAHs از دستگاه گاز کروماتوگرافی طیف سنج جرمی Gas Chromatography -Mass Spectrometry (GC-Mass) و برای اندازه گیری فلزات سنگین سرب و کادمیوم از دستگاه اسپکتروفتومتری جذب اتمی (Atomic absorption spectrophotometery) AAS استفاده گردید.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> عضله ماهی فاقد آلودگی سرب (0/1&plusmn;0/45) و کادمیم (0/01&plusmn;0/07) است اما آلودگی متوسط (PAH (998&plusmn;0.1 را دارد. عضله و پوسته میگو آلودگی زیاد با سرب (0/7&plusmn;4/91) و (0/9&plusmn;4/31) و (PAH (1505&plusmn;0/1 و (0/1&plusmn;1335) و آلودگی کم (0/6&plusmn;1/01) و متوسط (0/6&plusmn;2/78) با کادمیم دارد. بافت نرم دوکفه‌ای آلودگی متوسط به سرب (5-2) و (PAH (380&plusmn;1/0 و فاقد آلودگی کادمیم (˃0/05) بود. آلودگی کادمیم (˃0/05) در نمونه های مورد بررسی، به میزان کم ثبت شد اما آلودگی سرب (˃3) و (PAH (426&plusmn;0/1 متوسط تا زیاد بود. &nbsp;<br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> نتایج به دست آمده در این مطالعه بیانگر بالاتر بودن میزان غلظت اندازه گیری شده عناصر فلزات سنگین و PAHs در دوکفه خوراکی، میگوی موزی، کفشک باله کوتاه در مقایسه با مقادیر توصیه شده و در نتیجه آلودگی نسبی گونه ها به این آلاینده ها می باشد؛ بنابراین باید مصرف این گونه ها باید با احتیاط بیشتری همراه باشد.</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Aim: </strong>The coastal waters of Hormozgan province are affected by the environmental pollution of the Persian Gulf due to oil and gas industries. The present study aimed to bio-monitor pollutants in Amiantis umbonell (oysters), Fenneropenaeus merguiensis (shrimp), Pseudorhombus elevatus (fish), selected as bioindicators of this area.<br> <strong>Methods: </strong>Sampling was performed from 8 selected stations on the coast of Hormozgan in summer and winter 2018. Thirty samples of Amiantis umbonella, 15 of Fenneropenaeus merguiensis, and 15 of Pseudorhombus elevatus were collected. Sampling and anlayses were performed according to standard methods of Manual of&nbsp;oceanographic observations and pollutant analyses methods (MOOPAM). Gas Chromatography-Mass Spectrometry (GC-Mass) was used to measure the PAHs, and AAS (Atomic Absorption Spectrophotometry) was used for measuring lead and cadmium.<br> <strong>Results: </strong>Finding&nbsp;showed that in fish muscle, there was no lead (0.45&plusmn;0.1) or cadmium (0.07&plusmn;0.01) contamination, but that there was moderate contamination of PAH (998 &plusmn; 1.0). The muscle and shell of shrimp had high levels of contamination with lead (4.91&plusmn;0.7), (4.31&plusmn;0.9) and PAH (1505&plusmn;1.0), (1335&plusmn;1.0) and low infection (1.01&plusmn;0.6) and moderate cadmium levels (2.78 &plusmn; 0.6). Oyster soft tissue was moderately contaminated with lead (2‒5) and PAH (380&plusmn;0.1) but there was no evidence of cadmium contamination (&ge;0.5). Overall, cadmium contamination (&ge;0.5) in the samples was low, but contamination with lead (> 3) and PAH (426&plusmn;1.0) were moderate to high.<br> <strong>Conclusion:</strong> The findings of this study indicate that the measured concentrations of heavy metal elements and PAHs in fish, shrimps and oyesters are more than the recommended values and, therefore these species should be consumed with cautioun.&nbsp;</div> پایش زیستی, بیواندیکاتور, کفشک ماهی, میگوی موزی, دوکفه‌ای. Bio-monitoring, Bioindicator, Pseudorhombus elevatus, Fenneropenaeus merguiensis, Amiantis umbonella 46 53 http://jmarmed.ir/browse.php?a_code=A-10-1-4&slc_lang=fa&sid=1 Ali Mehrabi Tavana علی مهرابی توانا 1003194753284600995 1003194753284600995 No Masoumeh Yousefpour معصومه یوسف پور dr_yousefpour@yahoo.com 1003194753284600996 1003194753284600996 Yes Islamic Azad University, Science Research Branch, Tehran, Iran دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران