Journal of Marine Medicine

fa مروری بر بیوتوکسین‌ داینوفلاژله‌های دریایی؛ مکانیسم عمل، روش‌های تجزیه‌وتحلیل و اثرات این سموم بر محیط‌ زیست و انسان A Review of the Biotoxin of Marine Dinoflagellates; Mechanism of Action, Methods of Analysis, and Effects of These Toxins on the Environment and Human طب دریا Marine Medicine مروری Review شکوفایی داینوفلاژله‌های بنتیک‌ دریایی با پتانسیل تولید بیوتوکسین‌ها، پدیده‌ای است که اخیراً باعث نگرانی‌های فزاینده در بخش‌های بهداشتی، اقتصادی و اکولوژیکی مناطق توریستی و صیادی شده است. از اوایل دهه هشتاد میلادی، وقوع شکوفایی ریزجلبک‌های سمی دریایی افزایش پیداکرده و باعث مسمومیت‌های گسترده در انسان‌ها گردیده است. به‌تازگی بسیاری از داینوفلاژله‌های مضر و سمی از مناطق ساحلی جنوب ایران گزارش شده است که در اکثر شکوفایی‌های جلبکی مضر در نوار ساحلی دریای عمان و خلیج‌فارس نقش ایفا کرده‌اند. بسیاری از این داینوفلاژله‌ها، بنتیک و اپی‌فیتیک هستند به این مفهوم که عموماً در بستر نواحی ساحلی و یا بر روی صخره‌های مرجانی و ماکروجلبک‌ها زندگی می‌کنند و در زمان شکوفایی گسترده، به علت نزدیکی به ساحل، می‌توانند خسارات بهداشتی و اقتصادی گسترده‌ای ایجاد کنند، همچنین با ورود به شبکه غذایی، می‌توانند از موجودات کوچک مانند زئوپلانکتون‌ها به بدن آبزیان بزرگ‌تر مانند ماهی‌ها راه ‌یافته و از این طریق سلامت انسان‌ها را تهدید کنند. مطالعه حاضر به‌منظور ارزیابی خطرات بالقوه‌ داینوفلاژله‌های عامل شکوفایی جلبکی مضر به‌عنوان گونه‌هایی با پتانسیل تولید سم بر اساس مطالعات مروری- توصیفی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و استخراج و تحلیل مطالب مرتبط از مقالات و همچنین جستجو در پایگاه‌های ایرانی و بین‌المللی به بررسی بیوتوکسین‌ داینوفلاژله‌های دریایی و اثرات آن بر روی آبزیان، اکوسیستم دریایی و سلامت انسان پرداخته است. نتایج این بررسی نشان می‌دهد تعداد 80 گونه از فیتوپلانکتون‌ها پتانسیل تولید سم دارند که در حدود 20 گونه بنتیک از آن‌ها قوی‌ترین بیوتوکسین‌های دریایی را تولید می‌کنند که برای آبزیان و حتی انسان کشنده است. خطرناک‌ترین این بیوتوکسین‌ها شامل ساکسی‌توکسین، گونیاتوکسین، پالی‌توکسین، بروتوکسین، یسوتوکسین، سیگواتوکسین، مایتوتوکسین، اوکادائیک اسید و آزاسپیراسید می‌باشند که عامل مرگ‌ومیر گسترده موجودات آبزی در صورت شکوفایی جلبکی مضر می‌شوند و در صورت ورود به بدن انسان عامل بروز مسمومیت‌های حاد و کشنده می‌شوند. یافته‌های مرور مطالعات پیشین به‌وضوح اهمیت شناخت داینوفلاژله‌های سمی بنتیک و نیاز به گنجاندن آنها در برنامه‌های نظارت بر شکوفایی‌های جلبکی مضر در سواحل را نشان می‌دهد. The blooming of marine benthic dinoflagellates with the potential to produce biotoxins is a phenomenon that has recently caused growing concern in the health, economic and ecological sectors of tourist and fishing areas. Since the early 1980s, the occurrence of toxic marine algae blooms has increased and caused widespread poisoning in humans. Recently, many harmful and toxic dinoflagellates have been reported from the coastal areas of southern Iran, which have played a role in most of the harmful algal blooms in the coastal strip of the Sea of Oman and the Persian Gulf. Many of these dinoflagellates are benthic and epiphytic in the sense that they generally live on the seabed or on coral reefs and macroalgae and can cause extensive health and economic damage during large-scale blooms due to their proximity to the coast. Also by entering the food web, they can also be transmitted from small organisms such as zooplankton to larger aquatic organisms such as fish, thereby threatening human health. The present study, to evaluate the potential dangers of toxic dinoflagellates causing harmful algal blooms, conducted review studies using library resources. Also, by analyzing the relevant contents of the articles and searching in Iranian and international scientific databases, the biotoxin of marine dinoflagellates and its effects on the aquatic, marine ecosystem, and human health were studied. The results of this study show that 80 species of phytoplankton have the potential to produce toxins, of which about 20 benthic species produce the strongest marine biotoxins, which are deadly to aquatic animals and even humans. The most dangerous of these biotoxins include saxitoxins, gonyautoxins, palytoxins, brevetoxins, yessotoxins, ciguatoxins, maitotoxin, okadaic acids, and azaspiracids and if harmful algal blooms are formed, they can lead to widespread death of aquatic organisms and if they enter the human body, they can cause acute and deadly poisoning. Findings from a review of related studies clearly demonstrate the importance of identifying toxic benthic dinoflagellates and the need to include them in programs to monitor harmful algal blooms on coasts. بیوتوکسین, شکوفایی جلبکی مضر, داینوفلاژله, دریای عمان, خلیج‌فارس. Harmful Algal Blooms, Biotoxin, Dinoflagellate, Sea of Oman, Persian Gulf. 68 78 http://jmarmed.ir/browse.php?a_code=A-10-331-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Ali Asefi محمد علی آصفی M.ali.asefi@gmail.com 10031947532846004071 10031947532846004071 No Chabahar Maritime University دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار Gilan Attaran Fariman گیلان عطاران فریمان Gilan.attaran@gmail.com 10031947532846004072 10031947532846004072 Yes Department of Marine Biology, Faculty of Marine Sciences, Chabahar University of Maritime and Marine Sciences, Chabahar, Iran دانشکده علوم دریایی، دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار، چابهار، ایران