Journal of Marine Medicine

fa طراحی الگوی مدیریت آموزش الکترونیکی مبتنی بر توسعه منابع انسانی در گمرک جمهوری اسلامی ایران Designing an E-Learning Management Model Based on Human Resource Development in the Islamic Republic of Iran Customs Administration طب دریا Marine Medicine پژوهشي اصیل Original Article <div style="text-align: justify;">این پژوهش با هدف طراحی الگوی مدیریت آموزش الکترونیکی مبتنی بر توسعه منابع انسانی در گمرک جمهوری اسلامی ایران انجام شد. ضرورت این تحقیق ناشی از ضعف‌های سیستم آموزشی سنتی، نیاز به توانمندسازی کارکنان، افزایش بهره‌وری سازمان و همسو کردن آموزش با اهداف توسعه منابع انسانی بود. بررسی پیشینه و شرایط موجود نشان داد که تحقق تحول دیجیتال و ارتقای کیفیت آموزش مستلزم طراحی مدلی جامع و عملیاتی است که بتواند عوامل مؤثر فردی، سازمانی و فراسازمانی را در نظر گیرد. روش‌ها: این پژوهش از نوع کیفی و مبتنی بر روش داده‌بنیاد بود. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 19 خبرۀ متخصص در حوزه آموزش و مدیریت منابع انسانی جمع‌آوری شد. تحلیل داده‌ها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی انجام شد و در نهایت 189 کد استخراج گردید (130 کد باز، 51 کد محوری و 8 کد گزینشی). روایی محتوای کدها با محاسبۀ شاخص CVR تأیید شد و تمامی مقادیر بالای 88.5 درصد بودند که نشان از اعتبار بالای محتوای تولیدشده داشت. یافته‌ها: مدل طراحی شده شامل پنج مؤلفه اصلی بود: شرایط علی، عوامل زمینه‌ای، عوامل مداخله‌گر، راهبردهای اجرایی و پیامدهای الگو. شرایط علی شامل سیاست‌های کلان تحول دیجیتال، تعهد مدیریت ارشد، الزامات سازمان جهانی گمرک، فرهنگ سازمانی حامی یادگیری و نیاز به اصلاح سیستم سنتی بود. عوامل زمینه‌ای و مداخله‌گر بسترها و محدودیت‌های اجرای الگو را مشخص کردند. راهبردهای اجرایی شامل تدوین نقشه راه و نیازسنجی دقیق، تولید محتوای تخصصی و بومی، توانمندسازی دیجیتال کارکنان و مدرسان، ایجاد نظام انگیزشی و بهره‌گیری ترکیبی از روش‌های آموزشی بود. پیامدهای الگو در سه سطح فردی (توانمندسازی و رضایت شغلی)، سازمانی (افزایش بهره‌وری و کاهش خطاها) و فراسازمانی (ارتقای جایگاه بین‌المللی و عدالت آموزشی) مشاهده شد. نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش نشان‌دهنده آن است که الگوی طراحی‌شده برای مدیریت آموزش الکترونیکی با رویکرد توسعه منابع انسانی، از جامعیت و قابلیت اجرایی لازم در گمرک برخوردار است. این الگو با شناسایی ۱۱ مؤلفه کلیدی و تأکید بر محوریت سرمایه انسانی، چارچوب مناسبی برای تحول آموزشی فراهم می‌کند. اجرای موفق این الگو می‌تواند به بهبود عملکرد فردی و سازمانی، و همچنین ارتقای جایگاه بین‌المللی گمرک بیانجامد. با توجه به اعتبارسنجی انجام‌شده، پیاده‌سازی تدریجی این الگو به عنوان یک راهبرد کلیدی در توسعه منابع انسانی گمرک جمهوری اسلامی ایران پیشنهاد می‌شود.</div> <div style="text-align: justify;">Background and Aim: This research was conducted with the aim of designing an e-learning management model based on human resource development in the Islamic Republic of Iran Customs Administration. The necessity of this research stems from the shortcomings of the traditional training system, the need for employee empowerment, increasing organizational productivity, and aligning training with human resource development goals. Review of literature and the existing situation revealed that achieving digital transformation and improving training quality requires a comprehensive and operational model that can account for individual, organizational, and extra-organizational factors. Methods: This study utilized a qualitative approach based on the Grounded Theory methodology. Data were collected through semi-structured interviews with 19 experts specializing in training and human resource management. Data analysis was conducted in three stages: open coding, axial coding, and selective coding, resulting in the extraction of 189 codes (130 open codes, 51 axial codes, and 8 selective codes). Content validity of the codes was confirmed using the Content Validity Ratio (CVR), with all values exceeding 88.5%, indicating high validity of the generated content. Results: The designed model comprises five main components: Causal Conditions, Contextual Factors, Intervening Factors, Strategic Actions, and Consequences. Causal conditions included macro digital transformation policies, senior management commitment, World Customs Organization requirements, organizational culture supportive of learning, and the need to reform the traditional system. Contextual and intervening factors specified the infrastructure and limitations for model implementation. Strategic actions involved developing a roadmap and precise needs assessment, producing specialized and localized content, digital empowerment of employees and instructors, establishing an incentive system, and utilizing a blended learning approach. The model's outcomes were observed at three levels: individual (empowerment and job satisfaction), organizational (increased productivity and reduced errors), and extra-organizational (enhanced international standing and educational equity). Conclusion: The results of this study indicate that the model designed for e-learning management with a human resources development approach has the necessary comprehensiveness and implementation capability in customs. By identifying 11 key components and emphasizing the centrality of human capital, this model provides a suitable framework for educational transformation. Successful implementation of this model can lead to improved individual and organizational performance, as well as enhancing the international status of customs. Given the validation conducted, the gradual implementation of this model is recommended as a key strategy for developing human resources in the customs of the Islamic Republic of Iran.</div> آموزش الکترونیکی, گمرک, مدیریت منابع انسانی E-Learning, Customs administration, Human resource management 57 66 http://jmarmed.ir/browse.php?a_code=A-10-489-1&slc_lang=fa&sid=1 Simin Noorbakhsh سیمین نوربخش syminnoorbakhsh14@gmail.com 10031947532846006479 10031947532846006479 No Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی Fereshteh Kordestani فرشته کردستانی drshabnamtorabi@gmail.com 10031947532846006480 10031947532846006480 Yes Department of Educational Management and Higher Education, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه مدیریت آموزشی و آموزش عالی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Yalda Delgoshaei یلدا دلگشایی yaldadelgoshaei14@gmail.com 10031947532846006481 10031947532846006481 No Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی Baharak Shirzad Kebria بهارک شیرزاد کبریا baharakshirzad12@yahoo.com 10031947532846006482 10031947532846006482 No Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی