1403 6 3 24 236

آیا آبله میمونی انسانی تهدیدی برای نیروهای نظامی دریایی ایجاد می کند؟ Is Human Monkeypox a Threat to Naval Forces? 1 1 نیروهای نظامی دریایی در معرض خطر ابتلا به آبله میمونی انسانی به دلیل فضای محدود کشتی و بهداشت ضعیف که تسهیل‌گر گسترش بیماری است قرار دارند. بیماری از طریق تماس مستقیم با ضایعات، مایعات بدن و قطرات تنفسی بیمار منتقل می شود. پتانسیل ورود پاتوژن از طریق خشکی به دریا یا از طریق ناقلها مانند حیوانات یا حشرات وضعیت را در دریا پیچیده تر می‌کند. لذا تشخیص بالینی، درمان و پیشگیری در اماکن نظامی دریایی و نیروهای نظامی موضوع مهمی است. در این مطالعه اپیدمیولوژِی، راههای انتقال، کنترل بیماری ذکر شده سپس اقدامات احتیاطی برای پیشگیری در نیروهای نظامی دریایی بیان شده است. در نهایت توصیه به رعایت بهداشت گوشت، مراعات پروتکل جهت ورود حیوانات به کشتی، قرنطینه فوری بیمار مشکوک و تجویز واکسن شده است. 2 Naval forces face a heightened risk of contracting human monkeypox due to the confined spaces of ships and inadequate sanitation, which facilitate the spread of the disease. Human monkeypox is transmitted through direct contact with waste, body fluids, and respiratory droplets from infected individuals. The potential for the pathogen to enter the maritime environment from land or through vectors such as animals or insects further complicates the situation at sea. Consequently, clinical diagnosis, treatment, and prevention are critical concerns for naval and military facilities. This article explores the epidemiology, modes of transmission, and control measures related to human monkeypox, followed by a discussion of preventive strategies for naval forces. It concludes with recommendations for maintaining meat hygiene, adhering to protocols for animal entry onto ships, implementing immediate quarantine procedures for suspected cases, and administering vaccinations. 165 171 2024/08/27 1403/6/6 2024/11/16 1403/8/26 مهدیه فرزانه پور Mahdieh Farzanehpour استادیار، مرکز تحقیقات ویروس شناسی کاربردی، دانشگاه علوم پزشکی بقیهالله (عج) ، تهران، ایران farzanehpourmahdieh1399@gmail.com فاطمه رحمتی Fatemeh Rahmati مرکز تحقیقات بهداشت نظامی، پژوهشکده سبک زندگی، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله (عج)، تهران، ایران fatemeh_rahmaty@yahoo.com حمیده مولایی Hamideh Molaei گروه پوست و مو، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بقیهالله (عج) ، تهران، ایران. hamidehmolaei@yahoo.com Orthopoxvirus Human Monkeypox Marine Biology Military Personnel ارتوپاکس ویروس آبله میمونی انسانی زیست شناسی دریایی پرسنل نظامی 1. Adler H, Gould S, Hine P, Snell LB, Wong W, Houlihan CF, et al. Clinical features and management of human monkeypox: a retrospective observational study in the UK. The Lancet Infectious Diseases. 2022.##2. Arabian S, Akbari Mashak K, Saeid Esmaeili Saber S. Investigating the diagnosis, treatment and prevention of Smallpox in the Persian medicine books. Journal of Islamic and Iranian Traditional Medicine. 2018;9(2):175-85.##3. Bunge EM, Hoet B, Chen L, Lienert F, Weidenthaler H, Baer LR, et al. The changing epidemiology of human monkeypox-A potential threat? A systematic review. PLoS neglected tropical diseases. 2022;16(2):e0010141.##doi:10.1371/journal.pntd.0010141##4. Moore M, Zahra F. Monkeypox.##5. Mauldin MR, McCollum AM, Nakazawa YJ, Mandra A, Whitehouse ER, Davidson W, et al. Exportation of monkeypox virus from the African continent. The Journal of infectious diseases. 2022;225(8):1367-76. doi:10.1093/infdis/jiaa559##6. Adalja A, Inglesby T. A Novel International Monkeypox Outbreak. American College of Physicians; 2022. doi:10.7326/M22-1581##7. Walker M. Monkeypox Virus Hosts and Transmission Routes: A Systematic Review of a Zoonotic Pathogen. 2022.##8. Kleebayoon A, Wiwanitkit V. Monkeypox virus among seafarers. International Maritime Health. 2023;74(1):72-3. doi:10.5603/IMH.2023.0009##9. Jaleel A, Farid G, Jaleel H. Emerging Threat: Monkeypox Virus-Unraveling the Challenges and Preparedness. Pakistan Journal of Medicine and Dentistry. 2024;13(1):1-2. doi:10.36283/PJMD13-1/001##10. Durski KN, McCollum AM, Nakazawa Y, Petersen BW, Reynolds MG, Briand S, et al. Emergence of monkeypox-west and central Africa, 1970-2017. Morbidity and mortality weekly report. 2018;67(10):306. doi:10.15585/mmwr.mm6710a5##11. Beer EM, Rao VB. A systematic review of the epidemiology of human monkeypox outbreaks and implications for outbreak strategy. PLoS neglected tropical diseases. 2019; 13 (10): e0007791. doi:10.1371/journal.pntd.0007791##12. Vaughan A, Aarons E, Astbury J, Balasegaram S, Beadsworth M, Beck CR, et al. Two cases of monkeypox imported to the United Kingdom, September 2018. Eurosurveillance. 2018;23(38):1800509. doi:10.2807/1560-7917.ES.2018.23.38.1800509##13. Nguyen P-Y, Ajisegiri WS, Costantino V, Chughtai AA, MacIntyre CR. Reemergence of human monkeypox and declining population immunity in the context of urbanization, Nigeria, 2017-2020. Emerging Infectious Diseases. 2021;27(4):1007. doi:10.3201/203569##14. Costello V, Sowash M, Gaur A, Cardis M, Pasieka H, Wortmann G, et al. Imported Monkeypox from International Traveler, Maryland, USA, 2021. Emerging Infectious Diseases. 2022;28(5):1002. doi:10.3201/eid2805.220292##15. ASSESSMENT RR. Monkeypox multi-country outbreak. 2022.##16. CDC. Prevention. US Department of Health & Human Services. USA: CDC##17. Petersen E, Kantele A, Koopmans M, Asogun D, Yinka-Ogunleye A, Ihekweazu C, et al. Human monkeypox: epidemiologic and clinical characteristics, diagnosis, and prevention. Infectious Disease Clinics. 2019; 33(4):1027-43. doi:10.1016/j.idc.2019.03.001##18. WHO. Multi-country monkeypox outbreak in non-endemic countries 2022 [Available from: https://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/2022-DON385.##19. Khazaei P, Ramezanifar S, Gharari N, Farahani AJ, Sahlabadi AS. Investigating the Prevalence of COVID-19 Among the Armed Forces and Its Impact on Their Mental Health: Systematic Review. Journal of Military Medicine. 2022;24(2):1086-95.##20. Arabfard M, Hasani Nourian Y, Dehdashtinejad A, Imam Virdizadeh A, Soleimanifar H, Asheghi M, et al. Investigating the Prevalence of COVID-19 In A Deprived Area Using Diagnostic Tests: A Cross-Sectional Study Reflecting Capability of Jihadi and Military Forces. Journal of Military Medicine. 2022;24(1):1016-23.##21. Parrino J, Graham BS. Smallpox vaccines: Past, present, and future. J Allergy Clin Immunol. 2006;118(6):1320-6. doi:10.1016/j.jaci.2006.09.037## ##

مطالعه کاربرد فناوری های پهبادها در قلمرو حقوق سلامت در پرتو حقوق ملی و بین المللی Studying the Application of Drone Technologies in Health Law: A National and International Perspective 1 1 اولین دقایق پس از یک حادثه برای ارائه مراقبت مناسب برای جلوگیری از تشدید عوارض بیماری  بسیار مهم و ضروری است. سرعت بخشیدن به واکنش اضطراری می تواند از مرگ جلوگیری کرده و بهبودی را به طرز چشمگیری تسریع کند. این امر به ویژه در مورد نارسایی قلبی، غرق شدگی، ضربه‌ها و مسائل تنفسی صدق می‌کند. با پیشرفت فناوری‌های نجات از قبیل دستگاه الکتروشوک خارجی خودکار (AED)، دارو، کمک به احیای قلبی ریوی (CPR) را می توان به صورت کوچکتر و فشرده طراحی کرد تا بتواند توسط پهپاد حمل شود. در این تحقیق با استفاده از روش توصیفی تحلیلی نیاز سنجی کاربرد فناوری های پهباد در قلمرو حقوق سلامت در پرتو حقوق ملی و بین الملل مورد واکاوی قرار گرفت. یافته های این پژوهش بیانگر این است که هواپیماهای بدون سرنشین که در دنیای امروزی به نام پهباد نیز شناخته می شوند علاوه بر کاربردی نظامی و نقشه برداری، می توانند نقش بسزایی در فعالیتهای از قبیل فوریتهای پزشکی و عملیات امداد و نجات و نهادینه نمودن حقوق سلامت به عنوان یک حق اساسی داشته باشند. هواپیماهای بدون سرنشین می توان برای حمل کالاهای مورد نیاز، تأمین خون در مناطق صعب العبور و زلزله زده، نجات کسانی که در حال غرق شدن هستند، تجزیه و تحلیل مقیاس خسارات، انجام فعالیت های اکتشافی در امداد و نجات، تحویل بسته های خون در مواقع لازم، ارائه سریع دستگاه الکتروشوک خودکار خارجی جهت احیاء بیماران قلبی در مناطق مختلف شهری پرازدحام، پشتیبانی از عملیات امداد و نجات استفاده نمود که البته خیلی از موارد عنوان شده ایده های بین رشته ای جدیدی می باشند که هنوز به مرجله اجرا نرسیده اند. علاوه بر گسترش استفاده از پهبادها آگاهی از مقررات موجود و تصویب مقررات در مورد پرواز این نوع هواپیماها به خصوص در امداد و نجات و فوریتهای پزشکی امری ضروری در حقوق عمومی قلمداد می گردد که می تواند موجب نجات جان انسانها را فراهم نماید. همچنین عدم آشنایی اپراتور پهبادها در سراسر جهان با قواعد ملی و بین المللی مخصوص این هواپیماها به خصوص در عملیات امداد و نجات و فوریتهای پزشکی و حضور این نوع هواپیما بدون رعایت ضوایط قانونی و یا حضور در فضای ممنوعه، می تواند مخاطرات بسیاری را به وجود آورد و موجب عدم ایمنی در سیستم هوانوردی می گردد که می‌تواند عواقب پیش بینی نشده ای را در بر داشته باشد. 2 The initial moments following an incident are critical for providing appropriate care to prevent the worsening of complications. Rapid emergency response can save lives and significantly enhance recovery, particularly in cases of heart failure, drowning, trauma, and respiratory issues. Advances in rescue technologies, such as automated external defibrillators (AEDs), enable the development of smaller and more compact medical devices that can be delivered by drones. This study examines the application of drone technologies within the field of health law, considering both national and international legal frameworks through a descriptive analytical method. The findings indicate that drones, also known as unmanned aerial vehicles (UAVs), have significant potential beyond their military and mapping applications. They can play a vital role in medical emergencies and rescue operations while helping to institutionalize the right to health as a fundamental human right. Drones can be utilized to transport essential supplies, deliver blood in remote or earthquake-affected areas, assist in drowning rescues, assess damage, conduct exploratory activities during rescue missions, and quickly provide AEDs to resuscitate cardiac patients in densely populated urban environments. While many of these applications represent innovative interdisciplinary ideas that have yet to be fully implemented, they highlight the transformative potential of drone technology in healthcare. To maximize the benefits of drone usage, it is crucial to raise awareness of existing regulations and develop new ones governing the operation of these aircraft, particularly in medical emergencies and rescue situations. This is an essential aspect of public law that can save lives. Additionally, the lack of familiarity among drone operators worldwide with national and international regulations specific to these aircraft poses significant risks. Operating drones without adhering to legal requirements or entering restricted airspace can jeopardize safety within the aviation system and lead to unforeseen consequences.   172 184 2024/08/272023/02/4 1401/11/15 2024/11/162024/09/30 1403/7/9 امیر نظام براتی Amirnezam Barati دانشگاه علوم دریایی امام خمینی(ره)، نوشهر، ایران nezambarati@gmail.com Drone technologies Health rights National law International law فناوری های پهباد حقوق سلامت حقوق ملی حقوق بین الملل 1. Claesson A, Svensson L, Nordberg P, et al. Drones may be used to save lives in out of hospital cardiac arrest due to drowning. Resuscitation. 2017;114:152-156. doi:10.1016/j.resuscitation.2017.01.003##2. Konert A, Kotliński M. Polish regulations on unmanned aerial vehicles. Transportation Research Procedia. 2018;35:140-147. doi:10.1016/j.trpro.2018.12.022##3. Loquercio A, Maqueda AI, del-Blanco CR, Scaramuzza D. DroNet: Learning to fly by driving. IEEE Robot Autom Lett. 2018;3(2):1088-1095. doi:10.1109/LRA.2018.2795643##4. Act of 3 July 2002 Aviation Law. Journal of Laws 2002, no. 130, item 1112, with Amendments.##5. Act of 8 August 2016 Aviation Law. Journal of Laws 2016, no. 130, item 1317, with Amendments.##6. Konert A, Smereka J, Szarpak L. The use of drones in emergency medicine: Practical and legal aspects. Emerg Med Int. 2019;2019:3589792. doi:10.1155/2019/3589792##7. Bogle BM, Rosamond WD, Snyder KT, Zègre-Hemsey JK. The case for drone-assisted emergency response to cardiac arrest: An optimized statewide deployment approach. N C Med J. 2019;80(4):204-212. doi:10.18043/ncm.80.4.204##8. Palossi D, Loquercio A, Conti F, Flamand E, Scaramuzza D, Benini L. Ultra low power deep-learning-powered autonomous nano drones. In: Proceedings of the IEEE/RSJ International Conference on Intelligent Robots and Systems (IROS); 2018. p. 1-13.##9. Sachan D. The age of drones: what might it mean for health? Lancet. 2016;387(10030):1803-1804. doi:10.1016/S0140-6736(16)30361-0##10. European Defence Agency. Remotely Piloted Aircraft Systems (RPAS) [Internet]. 2013 [cited 2024 Dec 17]. Available from: https://eda.europa.eu/what-we-do/all-activities/activities-search/remotely-piloted-aircraft-systems-rpas##11. European Commission. Communication from the Commission to the European Parliament and the Council. A New Era for Aviation. Brussels: European Commission; 2014.##12. European Parliament. Regulation (EU) 2018/1139 of the European Parliament and of the Council of 4 July 2018 on Common Rules in the Field of Civil Aviation and Establishing a European Union Aviation Safety Agency. Brussels: European Parliament; 2018. ##13. Lippi G, Mattiuzzi C. Biological samples transportation by drones: ready for prime time? Ann Transl Med. 2016;4(5):92. doi:10.21037/atm.2016.02.03##14. Van Berlaer G, Staes T, Danschutter D, et al. Disaster preparedness and response improvement: comparison of the 2010 Haiti earthquake-related diagnoses with baseline medical data. Eur J Emerg Med. 2017;24(5):382-388. doi:10.1097/MEJ.0000000000000387##15. International Civil Aviation Organization. Unmanned Aircraft Systems (UAS). Montreal: International Civil Aviation Organization; 2011.##16. Teare I. Drones - the key legal issues [Internet]. 2016 Dec 2 [cited 2024 Dec 17]. Available from: https://www.mills-reeve.com/insights/blogs/technology/december-2016/drones-the-key-legal-issues ##17. Rosser JC Jr, Vignesh V, Terwilliger BA, Parker BC. Medical applications of drones for disaster relief: A review of the literature. Surg Technol Int. 2018;33:17-22. doi:10.4293/JSLS.2018.00018##18. Braun J, Gertz SD, Furer A, et al. The promising future of drones in prehospital medical care and its application to battlefield medicine. J Trauma Acute Care Surg. 2019;87(1S Suppl 1):S28-S34. doi:10.1097/TA.0000000000002221 ##19. Balasingam M. Drones in medicine-the rise of the machines. Int J Clin Pract. 2017;71(9):e12989. doi:10.1111/ijcp.12989##20. Robakowska M, Ślęzak D, Tyrańska-Fobke A, et al. Operational and financial considerations of using drones for medical support of mass events in Poland. Disaster Med Public Health Prep. 2019;13(3):527-532. doi:10.1017/dmp.2018.106 ##21. Smolyanskiy N, Kamenev A, Smith J, Birchfield S. Toward low-flying autonomous MAV trail navigation using deep neural networks for environmental awareness. In: International Conference on Intelligent Robots and Systems (IROS); 2017; Vancouver, Canada. doi:10.1109/IROS.2017.8206285 ##22. Van de Voorde P, Gautama S, Momont A, Ionescu CM, De Paepe P, Fraeyman N. The drone ambulance (A-UAS): golden bullet or just a blank? Resuscitation. 2017;116:46-48. doi:10.1016/j.resuscitation.2017.04.037##23. Passalis N, Tefas A. Continuous drone control using deep reinforcement learning for frontal view person shooting. Neural Comput Appl. 2020;32: 4227-4238. doi:10.1007/s00521-019-04330-6##24. Amukele T, Ness PM, Tobian AAR, Boyd J, Street J. Drone transportation of blood products. Transfusion. 2017;57(3):582-588. doi:10.1111/trf.13900## ##

شناسایی و سطح بندی تهدید آلودگی مناطق حساس ساحلی در شرق تنگه هرمز (محدوده مورد مطالعه: شهرستان سیریک) Identification and Assessment of Pollution Threats to Sensitive Coastal Areas East of the Strait of Hormuz (Study Area: Sirik County) 1 1 گسترش روزافزون حاشیه‌نشینی در شهرهای ساحلی و تراکم بیش از حد جمعیت در این شهرها و به تبع آن افزایش بی رویه فعالیت‌های اقتصادی- اجتماعی به همراه معضلات زیست محیطی در مناطق حساس ساحلی، ضرورت شناسایی و ارزیابی عوامل تهدیدزا از نظر میزان سهم عوامل و موقعیت مکانی آنها را در این اکوسیستم های حساس ساحلی کشور ایجاب می کند. بدین منظور پژوهش حاضر با هدف شناسایی و سطح بندی تهدید آلودگی محیط ساحلی در بخشی از سواحل شرق تنگه هرمز واقع در شهرستان سیریک به انجام رسیده است. رویکرد حاکم بر این پژوهش از نوع بازدید میدانی و نیز پیمایشی با استفاده از فرآیند مصاحبه با کارشناسان و صاحب نظران بوده و چارچوب نظری آن نیز با استفاده از روش اسنادی انجام شده است. داده های جمع آوری شده حاکی از این موضوع است که در محدوده تحت بررسی 5 عامل، گردشگری، مزارع پرورش میگو، حمل و نقل دریایی سوخت، پساب و پسماند خانگی و رودخانه ها مهم ترین عوامل تهدید آلودگی می باشند. در این پژوهش پس از شناسایی عوامل مهم تهدید آلودگی، با بهره گیری از مدل تحلیل سلسه مراتبی (AHP) که از فرایند های تصمیم گیری چند معیاره (MCDM) در مدیریت و برنامه ریزی می باشد، عوامل شناسایی شده، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و اولویت بندی گردید. در ادامه با استفاده از قابلیت های سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) نقشه نهایی سطح بندی تهدید آلودگی محدوده مورد مطالعه تهیه شد. همچنین یافته های پژوهش نشان داد که در محدوده ساحلی شهرستان سیریک، آلودگی های ایجاد شده پهنه وسیعی از این سواحل را در حالت تهدید قرار داده است به طوری که از مساحت کل محدوده تحت بررسی که بالغ بر 514 کیلومتر مربع بوده، 342 کیلومتر مربع آن که برابر با 5/66 درصد از وسعت کل محدوده است در سطح تهدید آلودگی متوسط تا بسیار زیاد واقع شده است. همچنین بر اساس نقشه به دست آمده تهدید آلودگی در سواحل شمالی محدوده بسیار بالا بوده و به سمت مرکز و سواحل جنوب از شدت آن کاسته شده است.   2 The increasing marginalization in coastal cities, coupled with excessive population density and the resulting rise in socio-economic activities, has led to significant environmental challenges in sensitive coastal areas. This situation necessitates the identification and assessment of threat factors, considering both their contribution and location within these vulnerable ecosystems. This study aims to identify and evaluate the pollution threats to the coastal environment along the eastern coast of the Strait of Hormuz, specifically in Sirik County. The research employs a field-based approach, including surveys and interviews with experts, while also utilizing a documentary method for its theoretical framework. Data collected indicate that five primary factors contribute to pollution threats in the study area: tourism, shrimp farming, marine transportation of fuel, wastewater and household waste, and river discharges. Following the identification of these critical pollution threat factors, the Analytic Hierarchy Process (AHP), a multi-criteria decision-making (MCDM) tool used in management and planning, was applied to analyze and prioritize these factors. Subsequently, Geographic Information System (GIS) capabilities were leveraged to create a final map depicting the pollution threat levels across the studied area. The findings reveal that a substantial portion of the coastal area in Sirik County is under threat from pollution. Specifically, out of a total study area of 514 square kilometers, 342 square kilometers -equivalent to 66.5 percent- are classified as facing medium to very high pollution threat levels. Additionally, the generated map indicates that the pollution threat is particularly severe along the northern coasts, with intensity diminishing toward the central and southern areas.   185 193 2024/08/272023/02/42022/08/29 1401/6/7 2024/11/162024/09/302024/12/4 1403/9/14 اسماعیل ذاکری مینابی Esmaeil Zakeri Minabi دانشگاه سیستان و بلوچستان ezakerimnabi@gmail.com مرتضی زارعی Morteza Zarei مجتمع آموزش عالی میناب، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران Mzarai@hormozgan.ac.ir عباس درخشان Abbas Derakhshan اداره آموزش و پرورش میناب abbas.derakhshan62@gmail.com Pollution threat coastal areas Geographic Information System shrimp farming multi-criteria decision making. تهدید آلودگی مناطق ساحلی سیستم اطلاعات جغرافیایی مزارع پرورش میگو تصمیم گیری چند معیاره. 1. Garakhlou, M, Ramzanzadeh Lesboi, M, Glin Sharif Dini, J, 2008. Environmental benefits of tourism on the beaches of Ramsar city, human geography research quarterly, first year, number three, page 1-12##2. Mirkatoli, J, Hosseini, S, 2013, evaluation of the suitability of interwoven lands in Gorgan city for the development of Mianafza using a combination of AHP and GIS, Journal of Urban Studies, number 9, pages 37-56##3. Gourabi Ramezani, B, Rajabi, R, 2013, assessment of the environmental vulnerability of tourism in Bandar Anzali using SWOT model, Journal of Environmental Science and Technology, No, 93, pages 246-256 ##4. Sharifipour, R, Danekar, A, Nouri, J, 2005, Assessment of the physical sensitivity of the coastal strip of Bushehr province based on the environmental sensitivity index, Environmental Science Quarterly, 2(7) ##5. Karimipour, Y, Mohammadi, H, 2010, Defining the coastal zone for ICZM studies in Iran, Geography, Available from: https://www.sid.ir/fa/jou, rnal/ViewPaper.aspx?id=112485 ##6. Saberi, S, 2021, an overview of coastal pollution Scientific, Cultural, Social Journal of Bom Koreh, Volume 6, Number 1, Spring,7-9 ##7. Vesey, A, 2014, Investigation of the causes of pollution of marine resources in different regions of the world and its causes from an environmental point of view, 6th Marine Science and Technology Conference, Tehran, https://civilica.com/doc/5040 ##8. Jovanmard, A, Zanganeh Ranjbar, P, Ghobrai Langroudi, A, 2019, investigation of factors affecting the shape of coastlines, the second national conference on marine industry, trade and science, Khorramshahr, https://civilica.com/doc/1140280##9. Yaqoubzadeh, M, Danehkar, A, Haqirat, M, Mashhadi Rafiei, M, Lotfikhah, S, 2022, Zoning of the coasts of Sistan and Baluchistan based on environmental sensitivity assessment, Journal of Natural Environment, 75(1), 49-63, doi: 10,22059/jne, 2022,336323,2360##10. Gharib Reza, M, Vafaei, F, Elohyar, M, Khalili, H, Qanbari Maman, R, 2021, Analysis of environmental issues and problems for the integrated management of coastal areas (case study: coastal area of Asalouye city), Journal of Natural Environment, 74(3), 588-603, doi: 10,22059/jne,2022,329123,2278 ##11. Ahrari Roudi, M, Basirani, B, Rezaei, H, 2022, Identifying areas prone to environmental pollution along the coast of Chabahar Bay,Environmental Science Studies, 7(3), 5251-5265, doi: 10,22034/jess,2022,338975,176917 ##12. Yüksel Y, Bedel C, Selvi F, Zortuk O, Korkut M, Karanci Y. The relationship between nasal fracture patients and weather conditions. Journal of Preventive and Complementary Medicine. 2024;3(3):119-24. doi: 10.22034/jpcm.2024.476724.1184##13. Jamali, H, 2010, International environment and common heritage of humanity, Political and International Research, 2(4), 119-149 ##14. Jafari Azar, S, Sabzeqabaei, G, Tavakoli, M, Dashti, S, (2019), Risk assessment and grading of environmental sustainability of international wetlands on the southern coast of Iran, Natural Environment Hazards, 9(23), 41-62, doi: 10,22111/jneh,2019,28320,1487 ##15. "Statistical Yearbook of Hormozgan Province, 2015, Iran Statistics Center ##16. Zarei, M, 2021, Presentation of integrated Delphi-ANP model for evaluation of integrated management of coastal areas of Sirik city, Environmental Science Studies, 6(4), 4311-4323 ##17. Asgharpour, M, 2006, Multi-criteria decision making, 4th edition, Tehran, Tehran University Press ##18. Anabestani, A, Javanshiri, M, 2018, Spatial assessment of the infrastructural resilience capacity of rural community of Bojnord city with FAHP model and fuzzy logic in GIS environment, Natural Environment Hazards, 8(20), 167-196, doi: 10.22111/jneh,2018,23018,1351 ##19. Zarei, M, 2015, Compilation of integrated management model of the coastal areas of the Iranian islands of Persian gulf using the TOPSIS, ANP method.Case study: Qeshm Island, Doctoral Thesis, Islamic Azad University, Science and Research Unit, Tehran ##20. Patel PP, Puli S. Lyme disease: ecological and epidemiological factors influencing increased global transmission. Journal of Preventive and Complementary Medicine. 2024; 3(1):41-9. doi: 10.22034/ncm.2023.418398.1135##21. Zarei M, Zakeri M. Strategic planning of environmental protection development in the coastal areas of Hormozgan province using SWOT-ANP integrated method. Environmental Science Studies. 2021;6(3):3963-3974## ##

بررسی رابطه بین امیدواری و تاب آوری در بین سربازان Investigating the Relationship between Hope and Resilience among Soldiers 1 1 زمینه و هدف: سربازان به دلیل مواجهه با فشارهای جسمی و روانی، دوری از خانواده و خطرات ناشی از فعالیت‌های نظامی، در معرض احساس ناامیدی و استرس قرار دارند. یکی از این مهارتها تاب آوری است. هدف این مطالعه بررسی رابطه بین امیدواری و تاب آوری در بین سربازان است. روش‌ها: این مطالعه از نوع توصیفی- مقطعی در سال 1402 بود. جامعه پژوهش، تمامی سربازان آموزشی یکی از یگانهای آموزش نظامی کشور شامل 650 نفر بود. حجم نمونه 300 نفر محاسبه شد که به صورت نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از سه پرسشنامه (دموگرافیک، امیدواری میلر و تاب آوری کونور) استفاده شد. داده ها پس از جمع آوری وارد نرم افزار SPSS24 و با استفاده از آماره های توصیفی و آزمونهای آنالیز واریانس و تی تست مستقل و ضریب همبستگی پیرسون تجزیه و تحلیل شد یافته‌ها: میانگین و انحراف معیار متغیرهای امیدواری و تاب آوری به ترتیب 24/7±51/138 و 66/5±09/56  بود. نتایج نشان داد که بین میانگین نمره متغیر تاب آوری و سطح تحصیلات تاهل ارتباط آماری معنی داری وجود داشت (05/0P<). ضریب همبستگی پیرسون بین متغیر امیدواری و تاب آوری در سربازان از نظر آماری معنادار بود (05/0P<). نتیجه‌گیری: نتایج به‌دست‌آمده  در این مطالعه می‌تواند به محققان و مسئولان نظامی این امکان را بدهد که بر اهمیت تقویت امیدواری به عنوان یک عامل مؤثر بر تاب‌آوری سربازان تأکید کنند. همچنین، این یافته‌ها می‌توانند به طراحی برنامه‌های آموزشی و حمایتی مناسب برای افزایش امیدوار و تاب‌آوری در میان نیروهای نظامی کمک کنند. 2 Background and Aim: Soldiers often face feelings of hopelessness and stress due to physical and psychological pressures, separation from family, and the inherent dangers of military activities. Resilience is a crucial skill that can help mitigate these challenges. This study aims to investigate the relationship between hope and resilience among soldiers. Methods: This descriptive cross-sectional study was conducted in 1402 among training soldiers from one of the country’s military training units, comprising a total population of 650 individuals. The sample size was calculated to be 300 participants, who were selected through simple random sampling. Data were collected using three questionnaires: a demographic questionnaire, Miller's Hope Scale, and Connor's Resilience Scale. Following data collection, the information was analyzed using SPSS24 software, employing descriptive statistics, analysis of variance, independent t-tests, and Pearson correlation coefficients. Results: The mean and standard deviation for hope and resilience were 138.51±7.24 and 56.09±5.66, respectively. The results indicated a statistically significant relationship between the mean score of resilience and the level of education among married individuals (P<0.05). Additionally, the Pearson correlation coefficient revealed a statistically significant correlation between hope and resilience among soldiers (P<0.05). Conclusion: The findings of this study underscore the importance of fostering hope as a vital factor in enhancing soldiers' resilience. These results can inform researchers and military officials in developing effective educational and support programs aimed at increasing hope and resilience within military forces.   194 200 2024/08/272023/02/42022/08/292022/05/22 1401/3/1 2024/11/162024/09/302024/12/42024/12/4 1403/9/14 آمنه مرزبان Ameneh Marzban گروه سلامت در بلایا و فوریتها، دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران amenemarzban@yahoo.com Hope Resilience Soldiers امیدواری تاب آوری سربازان 1. Taghva A, Asl STS, Rahnejat AM, Elikaee MM. Resilience, emotions, and character strengths as predictors of job stress in military personnel. Iranian journal of psychiatry and behavioral sciences. 2020;14(2). doi:10.5812/ijpbs.86477##2. Oms JD, Martinez Caballero R, Betancourt J, Sanchez-Gonzalez MA. Becoming a leader in psychiatry and mental health: now is the time to step forward. Journal of Preventive and Complementary Medicine. 2024;3(3):149-55. doi: 10.22034/jpcm.2024.474972.1181##3. Sefidan S, Pramstaller M, La Marca R, Wyss T, Sadeghi-Bahmani D, Annen H, et al. Resilience as a protective factor in basic military training, a longitudinal study of the Swiss Armed Forces. International journal of environmental research and public health. 2021; 18(11):6077. doi:10.3390/ijerph18116077 ##4. Umucu E, Chan F, Phillips B, Tansey T, Berven N, Hoyt W. Evaluating optimism, hope, resilience, coping flexibility, secure attachment, and PERMA as a well-being model for college life adjustment of student veterans: A hierarchical regression analysis. Rehabilitation Counseling Bulletin. 2024; 67(2):94-110. doi:10.1177/00343552221127032 ##5. Koenig HG, Youssef NA, Smothers Z, Oliver JP, Boucher NA, Ames D, et al. Hope, religiosity, and mental health in US veterans and active duty military with PTSD symptoms. Military medicine. 2020;185(1-2):97-104. doi:10.1093/milmed/usz146 ##6. Umucu E, Ghosh A, Castruita Rios Y, Yasuoka M, Choi H, Urkmez B, et al. The impact of army resilience training on the self-stigma of seeking help in student veterans with and without disabilities. Stigma and Health. 2022;7(4):404. doi:10.1037/sah0000403 ##7. Arendt F, Mestas M. Suicide among soldiers and social contagion effects: An interrupted time-series analysis. Social Science & Medicine. 2023;320:115747. doi:10.1016/j.socscimed.2023.115747 ##8. Poudel S, Patel T, Paras JM, Lebrun B, Ferrer G, Upadhyaya P, et al. A case of mixed dementia with atypical presentation in a veteran. Journal of Preventive and Complementary Medicine. 2024;3(3):135-40 doi: 10.22034/jpcm.2024.462496.1173##9. Mohammadzadeh M. The Relationship of Resilience and Emotional Regulation with Life Expectancy among Soldiers. Military Caring Sciences Journal. 2019;6(3):198-206.doi:10.29252/mcs.6.3.5 ##10. Yaşar HK, Alabay MB, Demir M, Aydoğdu F. Investigation of the Mediator Role of Hope in the Relationship Between Self-Compassion and Resilience in Adolescents. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal. 2023;13 (71): 465-80. doi:10.17066/tpdrd.1267342_5 ##11. Veronese G, Bdier D, Obaid H, Mahamid F, Crugnola CR, Cavazzoni F. Hope and life satisfaction in Palestinian children victim of military violence: The predictive role of agency, potentially traumatic experiences and symptoms of trauma. Child Abuse & Neglect. 2023;146: 106520. doi:10.1016/j.chiabu.2023.106520 ##12. Cui Y, Zhang X, Liu N, Liu Q, Zhang L, Zhang Y. A correlation study of military psychological stress, optimistic intelligence quotient, and emotion regulation of Chinese naval soldiers. Social Behavior and Personality: an international journal. 2022;50(5):1-14. doi:10.2224/sbp.11485 ##13. Asghari Ebrahimabad MJ. The Role of Hope in Predicting Psychological Well-Being of Soldiers with Self-Control Mediation. Military Caring Sciences Journal. 2019;3(5):201-10. doi:10.29252/mcs.5.3.201##14. Jahedi R, Derakhshani R. The Relationship between Empathy and Altruism with Resilience among Soldiers. Military psychology. 2020;10(40):57-65. ##15. Marzban A, Fani N, Dowlati M, Faraji R. Correlation between hope and resilience among students of Khorramshahr University of Marine Science and Technology. Journal of Marine Medicine. 2024;6(2):95-101. ##16. Bahmani B, Javadi MH, Khalilzadeh N, Mehraban S. The effectiveness of training resiliency skills on soldier's mental heath. J Psychol Psychiatry. 2018;5(4):78-86.##doi:10.29252/shenakht.5.4.78 ##17. Isanejad O, Haydarian M. The effectiveness of resilience training on improving the quality of marital life and resiliency of prisoners of war families. Journal of military medicine. 2020; 22(5):410-20. ##18. Clement DN, Wingate LR, Cole AB, O'keefe VM, Hollingsworth DW, Davidson CL, et al. The common factors of grit, hope, and optimism differentially influence suicide resilience. International journal of environmental research and public health. 2020;17(24):9588. doi:10.3390/ijerph17249588## ##

بررسی برخی از ویژگی‌های رویشگاهی جنگل‌های مانگرو منطقه خمیر از استان هرمزگان Study of Habitat Characteristics of Mangrove Forests in the Khamir Region of Hormozgan Province 1 1 زمینه و هدف: جنگل‌های حرا، اکوسیستم‌های منحصربه‌فردی هستند که در مرز بین دریا و خشکی قرار دارند و نقشی اساسی در حفاظت از محیط زیست و پایداری ایفا می‌کنند. هدف این تحقیق آگاه‌سازی محققان و ساکنان خطوط ساحلی از فواید اکولوژیکی (حفاظتی، زیست‌محیطی، و زیستگاهی) جنگل‌های مانگرو در راستای ارائه‌ یک استراتژی و مدیریت مناسب جهت حفظ این زیستگاه‌های گران‌بها و ارزشمند از تخریب بیشتر است. روش‌ها: در این تحقیق، 10 نمونه به روش تصادفی انتخاب شدند. طول و عرض جغرافیایی نمونه‌ها با استفاده از GPS مشخص شد و آمارهای هواشناسی نیز ثبت شد. سپس، عملیات زمینی آغاز شده و پس از مشخص شدن موقعیت هر نمونه روی زمین، نمونه‌برداری و ثبت ویژگی‌های رویشی از جمله ارتفاع، قطر تنه، قطر قطورترین شاخه، وضعیت کیفی، تعداد گیاهان همراه، ثبت تعداد، متوسط ارتفاع و رنگ ریشه‌های هواوی در هر نمونه یک متر مربعی انجام شد. در نهایت از هر نمونه، یک نمونه خاک و آب از محل، نمونه برداری شد و جهت آنالیز ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی به آزمایشگاه ارسال گردید. یافته‌ها: مساحت جنگل‌های مانگرو در منطقه خمیر ۲۰۴۶ هکتار است و تراکم متوسط جنگل ۱۱۰۶ اصله در هر هکتار می‌باشد. متوسط قطر قطورترین شاخه 26/8 سانتیمتر، متوسط قطر تنه در محل قاعده 61/15 سانتیمتر، متوسط ارتفاع درختان 63/2 متر، و میانگین قطر تاج درختان 08/3 سانتیمتر است. متوسط ارتفاع ریشه‌های هوایی ۱۰ سانتیمتر و تعداد میانگین ریشه‌های هوایی 95/234 عدد است. میانگین هدایت الکتریکی آب ۴۰۶۷۰ میکروموس- و میانگین اسیدیته آب 62/8 بود. نتیجه‌گیری: با توجه به بررسی تجزیه واریانس میانگین ارتفاع درختان براساس وضعیت شادابی، مشخص شد که بین ارتفاع، قطر شاخه و تنه درختان با وضعیت شادابی آنان، ارتباطی وجود ندارد. اما بین وضعیت شادابی درختان و رشد قطر تاج آن‌ها تأثیر مثبتی مشاهده شد. همچنین بر اساس مقایسه میانگین های قطر تاج، قطر قطورترین شاخه و ارتفاع بر اساس فرم تنه، مشخص شد که فرم تنه تأثیری بر قطر تاج درختان ندارد. همچنین، یافته‌ها حاکی از آن است که از میان ویژگی‌های شیمیایی و فیزیکی خاک، ویژگی‌های مرتبط با سدیم و شوری از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند. 2 Background and Aim: Mangrove forests are unique ecosystems situated at the interface between land and sea, playing a crucial role in environmental protection and sustainability. This study aims to educate researchers and coastal residents about the ecological benefits -conservation, environmental, and habitat- of mangrove forests. The goal is to develop suitable strategies and management practices to preserve these invaluable habitats from further degradation. Methods: In this study, ten samples were randomly selected. The latitude and longitude of each sample were recorded using GPS, and relevant meteorological data were collected. Field operations commenced with the identification of each sample location, followed by the sampling and recording of vegetative characteristics, including tree height, trunk diameter, diameter of the thickest branch, health status, number of companion plants, and measurements of the number, average height, and color of aerial roots within each one-square-meter sample. Additionally, soil and water samples were collected from each site and sent to a laboratory for analysis of their physical and chemical properties. Results: The total area of mangrove forests in the Khamir region is 2,046 hectares, with an average density of 1,106 trees per hectare. The average diameter of the thickest branch is 26.8 centimeters, the average trunk diameter at the base is 15.61 centimeters, the average tree height is 2.63 meters, and the average crown diameter is 3.08 centimeters. The average height of aerial roots is 10 centimeters, with an average of 234.95 aerial roots per tree. The average electrical conductivity of water was measured at 40,670 µmhos/cm, while the average pH level was 8.62. Conclusion: Analysis of variance regarding tree height based on vigor status revealed no significant relationship between tree height, branch diameter, trunk diameter, and vigor. However, a positive correlation was observed between tree vigor and crown diameter growth. Additionally, comparisons of crown diameter, thickest branch diameter, and height based on trunk form indicated that trunk form does not influence crown diameter. The findings also highlight that sodium content and salinity among the soil's chemical and physical properties are particularly significant.   201 209 2024/08/272023/02/42022/08/292022/05/222024/06/3 1403/3/14 2024/11/162024/09/302024/12/42024/12/42024/11/16 1403/8/26 میترا آرمان Mitra Arman دانشگاه پیام نور تهران m_arman@pnu.ac.ir سهیلا مرتضوی پارسا Soheila Mortazavi Parsa دانشگاه پیام نور تهران mitraarman2003@yahoo.com آتوسا وزیری Atosa Vaziri دانشگاه پیام نور تهران a_vaziri@yahoo.com حسین جعفری Hossein Jaferi دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله jafarih55@yahoo.com سعید تمدنی جهرمی Saeid Tamadoni Jahromi پژوهشکده اکولوژی خلیج‌فارس و دریای عمان، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، ترویج و آموزش کشاورزی، بندرعباس، ایران stamadoni@gmail.com Electrical conductivity Ecology Tidal Coasts Avicennia marina هدایت الکتریکی اکولوژی سواحل جزرومدی Avicennia marina 1. Abadeh M, Mirakhorlo K, Damizadeh GR, Choopani S. Investigation of some water and soil characteristics of Avicennia marina growing areas of Laft and Khamir in Hormozgan province. Iran J Forest Poplar Res. 2015;23(1):79-89.##2. Ahmed EA, Abdel-Hamid KA. Zonation pattern of Avicennia marina and Rhizophora mucronata along the Red Sea Coast, Egypt. World Appl Sci J. 2007;2(4):283-288##3. Alongi DM. Impacts of climate change on blue carbon stocks and fluxes in mangrove forests. Forests. 2022;13(2):149. doi:10.3390/f13020149##4. Boroon M. Avicennia marina forest (Mangrove). In: National Conference on Climate Change and Aquatic Ecosystems; 2018; Bandar-Abbas.##5. Danehkar A, Jalali S. Avicennia marina forest structure using line plot method. 2005.##6. Danehkar A, Mahmoodi B, Saeed Sabyi M, Ghadirian T, Assadollahi Z, Sharifi N, et al. The national document of sustainable management program for Iranian mangrove forests. Tehran: Forests, Range and Watershed Management Organization; 2012.##7. Duke NC. Mangrove floristics and biogeography. Trop Mangrove Ecosyst. 1992;41:63-100. doi:10.1029/CE041p0063##8. Erfani M, Nouri G, Danekar A, Marvi Mohajer MR, Mahmoudi B. Vegetative parameters of mangrove forest on the Govater bay in southeast of Iran. Taxon Biosyst. 2009;1(1):33-46.##9. Ghayoumi R, Ebrahimi E, Mousavi SM. Dynamics of mangrove forest distribution changes in Iran. J Water Clim Change. 2022;13(6):2479-2489. doi:10.2166/wcc.2022.069##10. Ghoreishi M, Esmaieli Sh, Ghoreishi S. Ecology of mangrove forest. In: National Conference on Climate Change and its Impact on Agriculture and the Environment; 2012; Urmia.##11. Moslehi M. Ecological value of endangered mangrove ecosystems. Hum Environ. 2018;16(3):148-168.##12. Muryani C. Analysis of distribution and characteristics of mangrove forest in Serasan District, Natuna Regency. In: IOP Conference Series: Earth and Environmental Science; 2023. p. 012032. doi:10.1088/1755-1315/1190/1/012032##13. Rodriguez W, Feller IC. Mangrove landscape characterization and change in Twin Cays, Belize using aerial photography and IKONOS satellite data. Atoll Res Bull. 2004. doi:10.5479/si.00775630.513.1##14. Safa IH, Danehkar A, Kamrani E. A Study on the mangrove forest structure at the Koolaghan, Tiyab and Kolahi regions in the strait of Hormoz (North part of Persian Gulf). 2006.##15. Spalding M. World atlas of mangroves. Routledge; 2010. doi:10.4324/9781849776608##16. Tomlinson PB. The botany of mangroves. Cambridge University Press; 2016. doi:10.1017/CBO9781139946575##17. Wanjiru C, Nagelkerken I, Rueckert S, Harcourt W, Huxham M. Where to fish in the forest? Tree characteristics and contiguous seagrass features predict mangrove forest quality for fishes and crustaceans. J Appl Ecol. 2023. doi:10.1111/1365-2664.14421## ##

مقایسه شاخص‌هایIgeo وEF در برآورد شدت آلودگی زیست محیطی در رسوبات سطحی خور جاسک و یک شبه در استان هرمزگان Comparison of Igeo and EF Indices in Estimating the Severity of Environmental Pollution in Surface Sediments of Khor Jask and Yek Shabah in Hormozgan Province 1 1 زمینه و هدف: غلظت فلزات سنگین در اکوسیستم آبی در آب، رسوبات و موجودات زنده اندازه گیری می­شود. به­طور معمول، فلزات سنگین در کمترین غلظت در آب وجود دارند و در رسوبات به غلظت قابل توجهی می‌رسند و به دنبال آن سطح تجمع زیستی در موجودات زنده افزایش می‌یابد. بر این اساس مطالعه حاضر با هدف سنجش میزان فلزات سنگین کروم (Cr)، نیکل (Ni)‌، روی (Zn)، مس (Cu)، آرسنیک (As)، آهن (Fe)، سرب (Pb) و کادمیوم (Cd) در رسوبات خورجاسک و خور یک شبه، استان هرمزگان انجام شد. روش‌ها:  به منظورشناسایی آلودگی­های زیست محیطی ناشی از فلزات سنگین ابتدا موقعیت نمونه­ها و ایستگاه‌ها توسط دستگاه GPS مشخص و نمونه برداری با استفاده گراب از رسوبات سطحی 30 نمونه از مناطق جاسک (جزر و مدی) و 30 نمونه از خور یک شبه و پس از خشک شدن و هضم اسیدی برای تعیین غلظت فلزات سنگین از دستگاه جذب اتمی شعله استفاده شد و در نهایت جهت تعیین شاخص غنی شدگی قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج نشان داد که میانگین غلظت عناصر مورد مطالعه در ایستگاه‌های مختلف با یکدیگر اختلاف معنی‌داری را نشان می‌دهند (P<0.05). به‌طوریکه به ترتیب بیشترین و کمترین میانگین غلظت فلزات سنگین در رسوبات خور جاسک برای کروم 73/45± 59 و برای کادمیوم 04/0± 14/0 در رسوبات خور یک شبه برای نیکل 03/5± 33/101 و برای کادمیوم 16/0± 16/0 بر حسب میکروگرم بر گرم وزن خشک رسوب به دست آمد. بر اساس شاخص ژئوشیمیایی مولر رسوبات مناطق مورد مطالعه در دسته مناطق غیرآلوده تا کمی آلوده قرار گرفتند نتیجه‌گیری: به‌طور کلی از نتایج تحقیق حاضر می‌توان نتیجه‌گیری کرد که رسوبات خورهای یک شبه در رده با درجه آلودگی کم تا متوسط و خور جاسک از لحاظ آلودگی فلزی فاقد آلودگی یا آلودگی در حد کم در استان هرمزگان می‌باشند. از لحاظ فاکتور غنی‌شدگی، همه عناصر مورد مطالعه به جز آرسنیک در غنای حداقل قرار گرفتند. درجه غنا شدگی در خور یک شبه برای آرسنیک غنی‌شدگی بسیار شدید و در خور جاسک غنی‌شدگی حداقل را نشان داد. 2 Background and Aim: The concentration of heavy metals in aquatic ecosystems is assessed in water, sediments, and living organisms. Typically, heavy metals are found in the lowest concentrations in water, with significant accumulation occurring in sediments, followed by increased levels of bioaccumulation in living organisms. This study aims to measure the concentrations of heavy metals -chromium (Cr), nickel (Ni), zinc (Zn), copper (Cu), arsenic (As), iron (Fe), lead (Pb), and cadmium (Cd)- in the sediments of Khor Jask and Yek Shabah Hormozgan Province. Methods: To identify environmental pollution caused by heavy metals, sample locations were first determined using GPS. Surface sediment samples were collected using a grab sampler, with 30 samples taken from Jask (both intertidal and subtidal zones) and 30 samples from the Yek Shabah. After drying and acid digestion, a flame atomic absorption spectrometer was employed to determine the concentration of heavy metals, followed by the calculation of the enrichment index. Results: The results indicated significant differences in the average concentrations of the studied elements across different stations (P<0.05). In the sediments of the Jask estuary, the highest average concentration was found for chromium at 59±45.73 µg/g, while the lowest was for cadmium at 0.14±0.04 µg/g. In contrast, the Yek Shabah estuary sediments exhibited an average concentration of 101.33±5.03 µg/g for nickel and 0.16±0.01 µg/g for cadmium. According to the Mueller geochemical index, the sediments in the studied areas were classified as unpolluted to slightly polluted. Conclusion: Overall, the findings suggest that the sediments of the Yek Shabah estuary fall within the category of low to moderate pollution, while the Jask estuary is either free from pollution or exhibits low levels of metal pollution in Hormozgan Province. In terms of enrichment factors, all studied elements -except arsenic- showed minimal enrichment. The Yek Shabah estuary displayed very high enrichment for arsenic, whereas the Jask estuary demonstrated minimal enrichment.   210 218 2024/08/272023/02/42022/08/292022/05/222024/06/32024/07/5 1403/4/15 2024/11/162024/09/302024/12/42024/12/42024/11/162024/12/4 1403/9/14 زهره برخورداری احمدی Zohrah Barkhordari Ahmadi دانشگاه هرمزگان zohre.barkhordari2@gmail.com محمد رضا طاهری زاده Mohammad Reza Taherizadeh گروه زیست دریا، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه هرمزگان، هرمزگان، ایران taheri.1965@gmail.com Pollution Persian Gulf Trace Elements Coastal Sediments Intertidal Zone آلودگی خلیج فارس عناصر کمیاب رسوبات ساحلی منطقه جزرومدی 1. Ali L, Rashid A, Khattak SA, Gao X, Jehan S, Javed A. Geochemical modeling, fate distribution, and risk exposure of potentially toxic metals in the surface sediment of the Shyok suture zone, northern Pakistan. Int J Sediment Res. 2021; 36(5):656-67 doi:10.1016/j.ijsrc.2021.02.006##2. Siddiqui AS, Saher NU. Distribution profile of heavy metals and associated contamination trend with the sedimentary environment of Pakistan coast bordering the Northern Arabian Sea. Environmental Science and Pollution Research. 2021;28(23):30121-38. doi:10.1007/s11356-021-12740-0##3. Geng N, Xia Y, Lu D, Bai Y, Zhao Y, Wang H, et al. The bacterial community structure in epiphytic biofilm on submerged macrophyte Potamogetom crispus L. and its contribution to heavy metal accumulation in an urban industrial area in Hangzhou. J Hazardous Materials. 2022; 430:128455doi:10.1016/j.jhazmat.2022.128455##4. Li D, Pan B, Han X, Lu Y, Wang X. Toxicity risks associated with trace metals call for conservation of threatened fish species in heavily sediment-laden Yellow River. J Hazardous Materials. 2023;448:130928. doi:10.1016/j.jhazmat.2023.130928##5. Setia R, Dhaliwal SS, Kumar V, Singh R, Kukal SS, Pateriya B. Impact assessment of metal contamination in surface water of Sutlej River (India) on human health risks. Environmental Pollution. 2020;265:114907. doi:10.1016/j.envpol.2020.114907##6. Onyeukwu M, Uronnachi E, Ikeotuonye CB, Ijezie C, Okeke T, Ewuzie S, Nzekwe I. Quality control and microbial analysis of liquid herbal drug formulations marketed in three major cities of South Eastern Nigeria. Journal of Preventive and Complementary Medicine. 2024;3(3):125-34. doi: 10.22034/jpcm.2024.475421.1183##7. Vardhan KH, Kumar PS, Panda RC. A review on heavy metal pollution, toxicity and remedial measures: Current trends and future perspectives. J Molecular Liquids. 2019. 15; 290: 111197. doi:10.1016/j.molliq.2019.111197##8. Kahal AY, El-Sorogy AS, Alfaifi HJ, Almadani S, Ghrefat HA. Spatial distribution and ecological risk assessment of the coastal surface sediments from the Red Sea, northwest Saudi Arabia. Marine pollution bulletin. 2018; 137:198-208. doi:10.1016/j.marpolbul.2018.09.053##9. Soleimanirad, A, Taherizadeh M, Safaie M, Amrollahi Biuki N. Assessment of pollution, bioavailability and bioaccumulation of heavy metals in sediment and razor clam, Solen dactylus in the western and eastern estuaries of Hormozgan province. J Animal Environ. 2022; 14(2): 335-346. doi: 10.22034/AEJ.2021.288893.2547##10. Lu K, Yang X, Gielen G, Bolan N, Ok YS, Niazi NK, et al. Effect of bamboo and rice straw biochars on the mobility and redistribution of heavy metals (Cd, Cu, Pb and Zn) in contaminated soil. J environmental management. 2017; 186:285-92. doi:10.1016/j.jenvman.2016.05.068 ##11. Cao Y, Lei K, Zhang X, Xu L, Lin C, Yang Y. Contamination and ecological risks of toxic metals in the Hai River, China. Ecotoxicology and Environmental Safety. 2018;164:210-8. doi:10.1016/j.ecoenv.2018.08.009##12. Raffa IG, Mendez JE, Ahmed SS, Rizvi SA, Imam SM, Saleh NA. A clinical case report on Mycosis Fungoides. Journal of Preventive and Complementary Medicine. 2024;3(2):87-91. doi: 10.22034/ncm.2023.418688.1138##13. Kumar V, Sharma A, Minakshi, Bhardwaj R, Thukral AK. Temporal distribution, source apportionment, and pollution assessment of metals in the sediments of Beas river, India. Human and Ecological Risk Assessment: An Int J. 2018;24(8):2162-81. doi:10.1080/10807039.2018.1440529##14. Gurumoorthi K, Venkatachalapathy R. Spatial and seasonal trend of trace metals and ecological risk assessment along Kanyakumari coastal sediments, southern India. 2016: 269-287. doi:10.7508/pj.2016.03.003 ##15. Elsagh A, Barmaki M. Determination of pollution caused by heavy metals Cu, Zn, Ni and Pb in the Persian Gulf coastal sediments. J Environ Sci Technol. 2013; 15(2): 1-11. ##16. Ruangsomboon S, Wongrat L. Bioaccumulation of cadmium in an experimental aquatic food chain involving phytoplankton (Chlorella vulgaris), zooplankton (Moina macrocopa), and the predatory catfish Clarias macrocephalus× C. gariepinus. Aqu toxicol. 2006;78(1):15-20. doi:10.1016/j.aquatox.2006.01.015##17. Moopam. Manual of oceanographic observations and pollutant analysis methods. 3rd ed, Regional organization for the protection of the marine environment.##18. Sinex S, Helz G. Regional geochemistry of trace elements in Chesapeake Bay sediments. Environmental Geology. 1981;3ti SS, Kaur V, Katnoria JK. Assessment of the heavy metal contamination of roadside soils alongside Buddha Nullah, Ludhiana,(Punjab) India. International J Environmental Research and Public Health. 2022;19(3):1596. doi:10.3390/ijerph19031596##19. Muller G. index of geoaccumulation in sediments of the rhine river. Geo Journal[Internet]. 1969;2(3):108-118. ##20. Sharifinia M, Mahmoudifard A, Namin JI, Ramezanpour Z, Yap CK. Pollution evaluation in the Shahrood River: Do physico-chemical and macroinvertebrate-based indices indicate same responses to anthropogenic activities?. Chemosphere. 2016;159:584-94. ##doi:10.1016/j.chemosphere.2016.06.064##21. Diop C, Dewaelé D, Cazier F, Diouf A, Ouddane B. Assessment of trace metals contamination level, bioavailability and toxicity in sediments from Dakar coast and Saint Louis estuary in Senegal, West Africa. Chemosphere. 2015;138:980-7. doi:10.1016/j.chemosphere.2014.12.041##22. Abbas A, Al-Amer AM, Laoui T, Al-Marri MJ, Nasser MS, Khraisheh M, Atieh MA. Heavy metal removal from aqueous solution by advanced carbon nanotubes: critical review of adsorption applications. Separation and Purification Technology. 2016;157:141-61. doi:10.1016/j.seppur.2015.11.039##23. Martin S, Griswold W. Human health effects of heavy metals. Environmental Science and Technology briefs for citizens. 2009;15(5):1-6. ##24. Jannat JN, Mia MY, Jion MM, Islam MS, Ali MM, Siddique MA, Rakib MR, Ibrahim SM, Pal SC, Costache R, Malafaia G. Pollution trends and ecological risks of heavy metal (loid) in coastal zones of Bangladesh: A chemometric review. Mar Pollution Bulletin. 2023; 191: 114960. doi:10.1016/j.marpolbul.2023.114960##25. Enyoh CE, Isiuku BO. Determination and human health risk assessment of heavy metals in floodbasin soils in Owerri, Southeastern Nigeria. Chem Africa. 2020;3(4):1059-71. doi:10.1007/s42250-020-00171-2##26. Banu Z, Chowdhury MS, Hossain MD, Nakagami KI. Contamination and ecological risk assessment of heavy metal in the sediment of Turag River, Bangladesh: an index analysis approach.2013. doi:10.4236/jwarp.2013.52024##27. Sharifinia M, Keshavarzifard M, Hosseinkhezri P, Haghshenas A. Investigation of the effect of discharge of desalination plants on the accumulation of heavy metal copper (Cu) and its ecological risk assessment in the coastal sediments of the Persian Gulf (Case study: Bushehr city). J Animal Environ. 2022;14(1): 471-478. doi: 10.22034/aej.2021.284639.2525 ##28. Robledo Ardila PA, Álvarez-Alonso R, Árcega-Cabrera F, Durán Valsero JJ, Morales García R, Lamas-Cosío E, Oceguera-Vargas I, DelValls A. Assessment and Review of Heavy Metals Pollution in Sediments of the Mediterranean Sea. Appl Sci. 2024; 14(4):1435. doi:10.3390/app14041435##29. Yunus K, Zuraidah MA, John A. A review on the accumulation of heavy metals in coastal sediment of Peninsular Malaysia. Ecofeminism and Climate Change. 2020;1(1):21-35 doi:10.1108/EFCC-03-2020-0003##30. Patale V, Tank JG. Ecological assessment of heavy metals accumulation in sediments and leaves of Avicennia marina along the Diu coast of the northeast Arabian Sea. Oceanologia. 2022;64(2):276-86. doi:10.1016/j.oceano.2021.12.002 ##31. Ghod Elahi M, Hekmati M, Esmaeili D, Ziarati P, Yousefi M. Antibacterial activity of modified carvacrol against Staphylococcus epidermidis and Pseudomonas aeruginosa. Journal of Preventive and Complementary Medicine. 2022;1(4):192-6.##32. Wang H, Fan Z, Kuang Z, Yuan Y, Liu H, Huang H. Heavy metals in marine surface sediments of Daya Bay, Southern China: Spatial distribution, sources apportionment, and ecological risk assessment. Front Environ Sci. 2021;9: 755873. doi:10.3389/fenvs.2021.755873##33. Haqshenas, Hatamimanesh, Masoud, Mirzaei, Mirsengari, Mir Mehrdad, Hossein Khazri. Measuring and evaluating the ecological risk of heavy metals in the surface sediments of Pars Energy Special Economic Zone. J Southern medicine. 2017;20(5):448-69. ##34. Karimi M, GHassempoorshirazi MR. Geochemical distribution and pollution rate of heavy metals (Pb, Zn, Ni, Cr & As) in kor river sediments (south of marvdasht). J Geotechnical Geol. 2012;8(2):133-145.##35. Liu R, Men C, Liu Y, Yu W, Xu F, Shen Z. Spatial distribution and pollution evaluation of heavy metals in Yangtze estuary sediment. Marine pollution bulletin. 2016;110(1):564-71. doi:10.1016/j.marpolbul.2016.05.060 ##36. Yoshimoto N, Takaoka M, Fujimori T, Oshita K, Sakai N, Abd Kdir SA. Substance flow analysis of mercury in Malaysia. Atmospheric Pollution Research. 2016;7(5): 799-807. doi:10.1016/j.apr.2016.04.005##37. Perumal K, Antony J, Muthuramalingam S. Heavy metal pollutants and their spatial distribution in surface sediments from Thondi coast, Palk Bay, South India. Environmental Sciences Europe. 2021;33(1):63. doi:10.1186/s12302-021-00501-2##38. Alamdar A, Eqani SA, Hanif N, Ali SM, Fasola M, Bokhari H, et al. Human exposure to trace metals and arsenic via consumption of fish from river Chenab, Pakistan and associated health risks. Chemosphere. 2017; 168:1004-12 doi:10.1016/j.chemosphere.2016.10.110##39. Freije AM. Heavy metal, trace element and petroleum hydrocarbon pollution in the Arabian Gulf. J Assoc of Arab Universities Basic Appl Sci. 2015;17:90-100. doi:10.1016/j.jaubas.2014.02.001##40. Zeitoun MM, Mehana EE. Impact of water pollution with heavy metals on fish health: overview and updates. Global veterinaria. 2014 Mar 19;12(2):219-31. ##41. Wang H, Fan Z, Kuang Z, Yuan Y, Liu H, Huang H. Heavy metals in marine surface sediments of Daya Bay, Southern China: Spatial distribution, sources apportionment, and ecological risk assessment. Front Environ Sci. 2021; 9:755873.doi:10.3389/fenvs.2021.755873##42. Mohammedi Galangash M, Solgi E, Bozorgpanah Z. An assessment of heavy metals in coastal sediments of the Caspian Sea, Guilan Province. J Oceanography. 2017;8(31):27-34. doi:10.29252/joc.8.31.27##43. Bibak M, Sattari M, Agharokh A, Tahmasebi S, Imanpour Namin J. Assessing some heavy metals pollutions in sediments of the northern Persian Gulf (Bushehr province). Environ Health Engine Manag J. 2018;5(3):175-9. doi:10.15171/EHEM.2018.24## ##

چالش‌های پیش روی تولید و نوآوری در صنعت واکسن سازی در کشور و راهکارها- یک مطالعه کیفی Challenges Facing Production and Innovation in the Vaccine Industry: A Qualitative Study 1 1 زمینه و هدف: تاثیر هزینه های مستقیم و غیرمستقیم بیماری ها بر اقتصاد ملل، طرح مباحث امنیتی و دفاعی مانند بیوتروریسم و پدافند غیرعامل، فنّاوری تولید واکسن را به عنوان یکی از فنّاوری های راهبردی در قرن حاضر، مطرح نموده به خصوص که جایگاه راهبردی این صنعت، سرمایه گذاری کشور برای دستیابی به توانمندی تولید واکسن (به عنوان صنعتی با حاشیه سود پایین اما پیشران توسعه زیست فنّاوری) را توجیه‌پذیر می نماید. فلسفه ارجحیت "پیشگیری" به "درمان" در نظام سلامت، اهمیت تولید واکسن های بومی با هدف خوداتکایی صنعتی را افزون ساخته که موجب چالش هایی جدی در این عرصه شده است. ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺣﺎﺿﺮ ﺑﺎ هدف مطالعه تطبیقی کشورهای همسایه و بررسی چالش های تامین و تولید واکسن کشور و ارائه راهکار می باشد. روش‌ها: چالش‌ها و موانع اجرایی برنامه چالش­های پیش روی تولید و نوآوری در صنعت واکسن سازی درکشور از پنج درون‌مایه اصلی، شاخصهای کلی میزان نقش چالش های سیاسی، میزان نقش چالش های فرهنگی و اجتماعی، میزان نقش جالش های اقتصادی، قانونگذاری، و لجستیک در تولید واکسن و 31 زیر طبقه اصلی دسته‌بندی شد. در مجموع امتیاز هر گروه، گروه پرسشی مربوط به قانونگذاری با 44/61 و انحراف معیار 14/3 بیشترین و گروه های پرسشی چالشهای اقتصادی با 132/61 و انحراف معیار 9/4، چالش های سیاسی با 08/61 و انحراف معیار 94/5 و چالشهای فرهنگی با 98/60  و انحراف معیار 40/4 به ترتیب در رده های بعدی قرار داشتند و گروه پرسشی لجستیک با 01/58 و انحراف معیار 4/14 کمترین میانگین امتیاز را به خود اختصاص دادند. یافته‌ها: در این مطالعه از 54 نفر (30 مرد و 24 زن) مشارکت کننده با سابقه کاری 19 سال به بالا که تعداد 45 نفر دکتری و بالاتر و 9 نفر فوق لیسانس شاغل در تولید و تضمین کیفیت و از متخصصین مجرب در امر تامین و تولید واکسن کشور از دو مرکز معظم، موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی و مجموعه دارویی اکتوورکو از طریق پرسشنامه انجام گردید. ضریب اطمینان کلی محاسبه شده برای تمامی سوالات بر حسب آلفای کرونباخ 7/84 درصد بود و برای هر یک از مقیاس ها نیز به ترتیب زیر محاسبه شد: چالش های سیاسی 65 درصد، چالش های فرهنگی و اجتماعی 87 درصد، چالش های اقتصادی 66 درصد، قانونگذاری 45 درصد و لجستیک 33 درصد بود. نتیجه‌گیری: بر اساس تحلیل نتایج پرسشنامه ها که مشتمل بر میزان شاخص های کلی، نقش چالش های فرهنگی و اجتماعی در تولید واکسن از جمله: میزان دانش فنی و مهارت پرسنل، درصد به روز رسانی علمی، فرهنگ و ارتباطات، توزیع ثروت، ارتباطات درون سازمانی (بین پرسنل)، ارتباطات برون سازمانی (مدیران با پرسنل)، ارتباط مستقیم با سازمان های بین المللی و NGO ها در تولید واکسن بیشترین امتیاز کلی را به خود اختصاص دادند.   2 Background and Aim: The direct and indirect costs of diseases significantly impact national economies. Additionally, concerns surrounding security issues, such as bioterrorism and passive defense, have elevated vaccine production technology to a strategic priority in the 21st century. This strategic importance justifies investment in vaccine production capabilities, despite the industry’s low profit margins, as it serves as a catalyst for biotechnology development. The emphasis on "prevention" over "treatment" within healthcare systems has further underscored the necessity for indigenous vaccine production aimed at achieving industrial self-reliance. However, this focus has also introduced serious challenges. The present study aims to conduct a comparative analysis with neighboring countries, examining the challenges related to vaccine supply and production within the country and proposing potential solutions. Methods: The challenges and obstacles to vaccine production and innovation were categorized into five main themes: political challenges, cultural and social challenges, economic challenges, legislative challenges, and logistical challenges. A total of 31 subcategories were identified. Among these, the legislative category received the highest score, averaging 44.61 with a standard deviation of 14.3. Economic challenges followed with an average score of 132.61 and a standard deviation of 9.4, while political challenges scored 08.61 with a standard deviation of 94.5. Cultural challenges averaged 98.60 with a standard deviation of 40.4, and logistical challenges had the lowest average score of 01.58 with a standard deviation of 4.14. Results: The study surveyed 54 participants (30 men and 24 women) with at least 19 years of work experience, including 45 individuals holding PhDs and 9 with master’s degrees. These participants were professionals in production and quality assurance, as well as experienced specialists in vaccine supply and production from two major institutions: Razi Vaccine and Serum Research Institute and Actoveerco Pharmaceutical Complex. The overall reliability coefficient for the questionnaire was calculated using Cronbach's alpha, yielding a score of 84.7 percent. The reliability for each thematic scale was as follows: political challenges at 65 percent, cultural and social challenges at 87 percent, economic challenges at 66 percent, legislative challenges at 45 percent, and logistical challenges at 33 percent. Conclusion: Analysis of the questionnaire results indicated that cultural and social challenges in vaccine production received the highest overall score. Key factors included the technical knowledge and skills of personnel, the rate of scientific updating, cultural communication practices, wealth distribution, intra-organizational communication (among staff), extra-organizational communication (between management and staff), and direct engagement with international organizations and NGOs involved in vaccine production.   219 226 2024/08/272023/02/42022/08/292022/05/222024/06/32024/07/52022/10/3 1401/7/11 2024/11/162024/09/302024/12/42024/12/42024/11/162024/12/42024/11/16 1403/8/26 نادر اکبری Nader Akbari موسسه تحقیقات واکسن و سرم‌سازی رازی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران n.akbari123@gmail.com نجمه معتمد Najme Motamed موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی motamed62@yahoo.com فرشته انصاری Fereshte Ansari موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی Fereshtehansari66@gmail.com محمد حسین فلاح مهرآبادی Mohamad Hosein Falah Mehrabadi موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی mhf2480@yahoo.com Challenges Vaccine Production Government Private sector Economic factors Scientific development چالش ها واکسن تولید دولتی خصوصی اقتصادی و علمی 1. Jahanbakhsh M, Tavakili N, Hadadpour A. Designing Disaster Victim Medical Record a step Toward Crisis Management. Health Inform Manag j. 2011;7(4):400-09.##2. Pourvakhshoori N, Norouzi K, Ahmadi F, Hosseini M, Khankeh H. Nursing in disasters a review of existing. Interl Emergency Nurs j. 2017;31:58-63. doi:10.1016/j.ienj.2016.06.004##3. Ebadi M, Shrifi farS. Utilization of jennings model in crisis management strategies in the military nursing. j Nurse & Phusician Within War. 2014;23(24):40-6. ##4. Marandi V. Industrial Development of Biotechnology in the Country, Importance and Strategies. In: Second National Conference on Biotechnology; 2001; Ministry of Science, Research and Technology - National Center for Genetic Engineering and Biotechnology Research.##5. Marandi V. Identifying the comparative advantages and investment opportunities in the country, the foundation of an effective approach to research and development. In: Fourth International Conference of Research and Development Centers; 2003; Society of Research and Development Centers of Industries and Mines - Ministries of Science, Research and Technology, Industries and Mines.##6. Marandi V. The Case Study of Achieving Goals and Analyzing Management Approaches in a National Development Project. In: Second International Management Conference; 2004; Sharif University of Technology - Iran Industrial Development and Renovation Organization - Ariana Industrial Research Group.##7. Ghodsi M. History of 50 years of service of Pasteur Institute of Iran. Tehran: Pasteur Institute Publications; 1972.##8. Marandi V. Analysis of the component of knowledge management in a national strategic project. In: Fifth International Conference of Research and Development Centers; 2005; Society of Research and Development Centers of Industries and Mines - Ministry of Science, Research and Technology - Ministry of Industries and Mines.##9. Marandi V. The need to play a global role with the production of vaccines in the prevention of Quid 19 disease. Society of Research and Development Centers of Industries and Mines - Ministries of Science, Research and Technology, Industries and Mines; 2019. ##10. Clemens JD, Jodar L. Translational research to assist policy decisions about introducing new vaccines in developing countries. J Health Popul Nutr. 2004;22:223-31. ##11. Ebrahimirad B, Payandeh H. Transient loss of consciousness without cerebral origin following injection of Sinopharm vaccine. Journal of Preventive and Complementary Medicine. 2024;3(3):145-8. doi: 10.22034/ncm.2023.403217.1091##12. Goodman JL. Statement Jesse L. Goodman, M.D., M.P.H. Director Center for Biologics, Evaluation and Research Food and Drug Administration U.S. Department of Health and Human Services on US Influenza Vaccine Supply and Preparations for the Upcoming Influenza Season before Subcommittee on Oversight and Investigations Committee on Energy and Commerce United States House of Representatives [Internet]. 2005 May 4 [cited 2008 Jun 15]. Available from: [URL not provided] ##13. Newall AT, Reyes JF, Wood JG, McIntyre P, Menzies R, Beutels P. Economic evaluations of implemented vaccination programmes: key methodological challenges in retrospective analyses. Vaccine. 2014;32(7):759-765. doi:10.1016/j.vaccine.2013.11.067 ##14. Folkers GK, Fauci AS. Vaccine Research and Development: The Key Roles of the National Institutes of Health and Other United States Government Agencies. In: The Jordan Report. NIH Publications, USA; 2003. ##15. Malone KM, Hinman AR. Vaccination mandates: The public health imperative & individual rights. New York: Oxford University Press; 2007:262-284. doi:10.1093/acprof:oso/9780195301489.003.0014 ##16. Amit R, Zott C. Value creation in e-business. Strategic Management Journal. 2001;22(6):493-520. doi:10.1002/smj.187 ##17. Koksoy Vayisoglu S, Aydin Besen M, Oncu E. Perspectives of midwifery and nursing students on recommending the COVID-19 vaccine to women of reproductive age and factors influencing counseling competency: a cross-sectional study. Journal of Preventive and Complementary Medicine. 2024;3(1):1-1. doi: 10.22034/ncm.2023.418212.1133##18. Woiceshyn J, Folkenberg L. Value creation in knowledge-based firms: aligning problems and resources. Academy of Management Perspectives. 2008;22(2):85-99. doi:10.5465/amp.2008.32739761 ##19. Seelos C, Mair J. Profitable business models and market creation in the context of deep poverty: a strategic view. Academy of Management Perspectives. 2007;21(4):49-63. doi:10.5465/amp.2007.27895339 ##20. Thompson KM, Lu RJ, Chen MA. Vaccine Innovation done differently. Bull World Health Organ. 2010;88:880-880. doi:10.2471/BLT.10.082826##21. Thompson KM, Tebbens RJ, Pallansch MA, Kew OM, Sutter RW, Aylward RB, et al. The risks, costs, and benefits of possible future global policies for managing polioviruses. Am J Public Health. 2008;98:1322-1330. doi:10.2105/AJPH.2007.122192 ##22. Abolfathiniya A, Fasihi-ramandi M, Tabanejad Z. Investigation of Niosomes for use as brucellosis vaccine. Journal of Preventive and Complementary Medicine. 2023 Jun 1;2(2):75-81.##23. Rottingen JA, Regmi S, Eide M. Mapping of available health research and development data: what's there, what's missing, and what role is there for a global observatory? Lancet. 2013; 382: 1286-1307. doi:10.1016/S0140-6736(13)61046-6 ##24. McDonough III EF, Athanassiou N, Barczak G. Networking for global new product innovation. Int J Business Innovation and Research. 2006;2(1-2):9-26.##doi:10.1504/IJBIR.2006.011086##25. Stam W, Elfring T. Entrepreneurial orientation and new venture performance: the moderating role of intra- and extra-industry social capital. Academy of Management Journal. 2008;51(1):97-111.##doi:10.5465/amj.2008.30744031 ##26. Rice M, O'Conner S, Pierantozyi R. Implementing a learning plan to counter project uncertainty. Sloan Management Review. 2008; 49(2): 54-62. doi:10.1109/EMR.2008.4534821 ##27. Nerkar A, Roberts P. Technological and product-market experience and the success of new product introductions in the pharmaceutical industry. Strategic Management Journal. 2004;25(8):779-799. doi:10.1002/smj.417##28. Armbrooster I. The role of enabling bureaucracy and academic optimism in academic achievement growth [dissertation]. Ohio State University; 2008.## ##

مروری بر مطالعات شناسایی اثرات مفید دارویی و ترکیبات زیست فعال گونه های خیار دریایی خانواده Stichopodidae A Review of Studies Identifying the Beneficial Medicinal Effects and Bioactive Compounds of Sea Cucumber Species in the Stichopodidae Family 1 1 خیار دریایی از دیرباز به عنوان یک غذای تونیک و یک داروی در طب سنتی کشورهای آسیایی مورد توجه و استفاده بوده است. بیش از 1700 گونه خیار دریایی در سراسر جهان شناسایی شده است. تعدادی از آنها در رده گونه های با ارزش تجاری بالا قرار دارند. مطالعات علمی نشان داده است که این آبزیان حاوی ترکیبات زیست فعال، با خواص دارویی و درمانی تایید شده مانند: تری ترپن گلیکوزیدها، کاروتنوئیدها، پپتیدهای فعال زیستی، ویتامین ها، مواد معدنی، اسیدهای چرب، کلاژن ها، ژلاتین ها، کندرویتین سولفات ها، اسیدهای آمینه می باشند. اثرات مفید و سودمند ترکیبات زیست فعال جدا شده از خیارهای دریایی، از طریق تحقیقات علمی تایید و ارزش درمانی آنها عبارتند از: التیام زخمها و بثورات جلدی، محافظت از سیستم عصبی، ضد تومور، ضد انعقاد، ضد میکروبی و آنتی اکسیدانی. این ترکیبات کاربردی، منجر به توسعه صنایع غذایی، دارویی و زیست پزشکی با تولید مواد کاربردی جدید شده اند. در این مطالعه یک مرور کلی از اثرات عمده دارویی و درمانی ترکیبات کاربردی جدا شده از خیارهای دریایی در منطقه آسیا ارائه شده است. اهمیت ساختاری و کاربرد بالقوه ترکیبات کاربردی جدا شده از خیار دریایی و ارزش غذایی آنها نیز مورد بحث قرار گرفته است. این ترکیبات از سه گونه خیار دریایی خانواده Stichopodidae شامل Stichopus hermanni،Thelenota ananas  و Thelenota anax مورد بررسی، ارزیابی و مقایسه قرار گرفته است.   2 Sea cucumbers have long been regarded as both a tonic food and a medicinal resource in traditional medicine across various Asian countries. Over 1,700 species of sea cucumbers have been identified worldwide, with several possessing significant commercial value. Scientific research has demonstrated that these aquatic animals are rich in bioactive compounds with confirmed medicinal and therapeutic properties, including triterpene glycosides, carotenoids, bioactive peptides, vitamins, minerals, fatty acids, collagens, gelatins, chondroitin sulfates, and amino acids. The beneficial effects of bioactive compounds isolated from sea cucumbers -validated through scientific studies- encompass wound healing, skin rash treatment, nervous system protection, antitumor activity, anticoagulant properties, antimicrobial effects, and antioxidant capabilities. These functional compounds have spurred advancements in the food, pharmaceutical, and biomedical industries by facilitating the development of new functional materials. This article provides an overview of the major pharmacological and therapeutic effects of functional compounds derived from sea cucumbers in the Asian region. It also discusses the structural significance and potential applications of these compounds, as well as their nutritional value. The investigation focuses on three species of sea cucumbers from the Stichopodidae family: Stichopus hermanni, Thelenota ananas, and Thelenota anax.   227 236 2024/08/272023/02/42022/08/292022/05/222024/06/32024/07/52022/10/32023/01/10 1401/10/20 2024/11/162024/09/302024/12/42024/12/42024/11/162024/12/42024/11/162024/12/4 1403/9/14 ماندا عبدالرزاقی Manda Abdolrazzaghi دانشگاه دریانوردی علوم دریایی چابهار ma.razzaghi@gmail.com آرش شکوری Arash Shakouri دانشکده علوم دریایی، دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار، چابهار، ایران shakouricmu@gmail.com تیمور امین راد Teymour Aminrad موسسه تحقیقات شیلاتی آبهای دور gcs.cfz@chmail.ir Sea cucumber Stichopodidae Stichopus hermanni Thelenota ananas Thelenota anax Bioactive compounds خیار دریایی Stichopodidae Stichopus hermanni Thelenota ananas Thelenota anax ترکیبات زیست فعال 1. Arundina I, Yuliati Y, Soesilawati P, Damaiyanti DW, Maharani D. The effects of golden sea cucumber extract (Stichopus hermanii) on the number of lymphocytes during the healing process of traumatic ulcer on wistar rat's oral mucous. Dent J (Majalah Kedokteran Gigi). 2015;48(2):100e103.##doi:10.20473/j.djmkg.v48.i2.p100-103##2. Yahya BA, Hashim AM. Effect of freezing and heating white bread on the glycemic response of healthy individuals. Journal of Preventive and Complementary Medicine. 2023;2(4):196-201. ##3. Bahrami Y, Zhang W, Franco C. Discovery of novel saponins from the viscera of the sea cucumber Holothuria lessoni. Mar Drugs. 2014;12(5):2633e2667.doi:10.3390/md12052633 ##4. Besharati S. and S. Khodabandeh. Anti-quagulant propertice of Holothuria parva. Medical university of Mazandaran. ##5. Choi JY, Habte G, Khan N, et al. Determination of toxic heavy metals in Echinodermata and Chordata species from South Korea. Food Addit Contam Part B. 2014;7(4): 295e301 doi:10.1080/19393210.2014.932311 ##6. Copat C, Arena G, Fiore M, et al. Heavy metals concentrations in fish and shellfish from eastern Mediterranean Sea: consumption advisories. Food Chem Toxicol. 2013;53:33e37.##doi:10.1016/j.fct.2012.11.038 ##7. Freitas AC, Rodrigues D, Rocha-Santos TA, Gomes AM, Duarte AC. Marine biotechnology advances towards applications in new functional foods. Biotechnol Adv. 2012;30(6):1506e1515.##doi:10.1016/j.biotechadv.2012.03.006 ##8. Grunert KG. European consumers' acceptance of functional foods. Ann N. Y Acad Sci. 2010; 1190(1):166e173 doi:10.1111/j.1749-6632.2009.05260.x ##9. Guo L, Gao Z, Zhang L, et al. Saponin-enriched sea cucumber extracts exhibit an antiobesity effect through inhibition of pancreatic lipase activity and upregulation of LXR-b signaling. Pharm Biol. 2016;54(8): 1312e1325. doi:10.3109/13880209.2015.1075047 ##10. Gao N, Lu F, Xiao C, et al. b-Eliminative depolymerization of the fucosylated chondroitin sulfate and anticoagulant activities of resulting fragments. Carbohydr Polym. 2015;127: 427e437. doi:10.1016/j.carbpol.2015.04.002 ##11. Huang N, Wu M-Y, Zheng C-B, Zhu L, Zhao J-H, Zheng Y-T. The depolymerized fucosylated chondroitin sulfate from sea cucumber potently inhibits HIV replication via interfering with virus entry. Carbohydr Res. 2013;380:64e69. doi:10.1016/j.carres.2013.07.010 ##12. Indriana LF, Hilyana S. The utilization of seagrass and macroalgae substrate for settlement of sandfish Holothuria scabra larvae. J Akuakultur Indones. 2015;13(1):68e72. doi:10.19027/jai.13.68-72 ##13. Kim S-K, Himaya S. Triterpene glycosides from sea cucumbers and their biological activities. Adv Food Nutr Res. 2012;65: 297e319 doi:10.1016/B978-0-12-416003-3.00020-2 ##14. Kobayashi M, Hori M, Kan K, et al. Marine natural products. XXVII: distribution of lanostane-type triterpene oligoglycosides in ten kinds of Okinawan Sea cucumbers. Chem Pharm Bull. 1991;39(9):2282e2287. doi:10.1248/cpb.39.2282 ##15. Luo L, Wu M, Xu L, et al. Comparison of physicochemical characteristics and anticoagulant activities of polysaccharides from three sea cucumbers. Mar Drugs. 2013;11(2): 399e417. doi:10.3390/md11020399 ##16. Masre SF, Yip GW, Sirajudeen K, Ghazali FC. Quantitative analysis of sulphated glycosaminoglycans content of Malaysian sea cucumber Stichopus hermanni and Stichopus vastus. Nat Prod Res. 2012;26(7):684e689.##doi:10.1080/14786419.2010.545354 ##17. Masre SF, Yip GW, Sirajudeen K, Ghazali FC. Wound healing activity of total sulfated glycosaminoglycan (GAG) from Stichopus vastus and Stichopus hermanni integumental tissue in rats. Int J Mol Med. 2010;6:49e53. doi:10.3923/ijmmas.2010.49.53 ##18. Mudgal V, Madaan N, Mudgal A, Singh R, Mishra S. Effect of toxic metals on human health. Open Nutraceut J. 2010;3:94e99. doi:10.2174/18763960010030100094 ##19. Pangestuti R, Kim SK, eds. Marine Bioactive Peptide Sources: Critical Points and the Potential for New Therapeutics. New York: Wiley; 2013 doi:10.1002/9781118375082.ch28 ##20. Pangestuti R, Kim S-K. Biological activities and health benefit effects of natural pigments derived from marine algae. J Funct Foods. 2011; 3(4):255e266 doi:10.1016/j.jff.2011.07.001##21. Pangestuti R, Kim S-K. Biological activities and health benefit effects of natural pigments derived from marine algae. J Funct Foods. 2011; 3(4):255e266.doi:10.1016/j.jff.2011.07.001 ##22. Park J-I, Bae H-R, Kim CG, Stonik VA, Kwak J-Y. Relationships between chemical structures and functions of triterpene glycosides isolated from sea cucumbers. Front Chem. 2014;2(77). doi:10.3389/fchem.2014.00077 ##23. Patar A, Jaafar H, Jamalullail SMSS, Abdullah JM. The body wall crude extract of Stichopus variegatus promotes repair of acute contused spinal cord injury in rats by improving motor function and reduces intramedullary hemorrhage. Biomed Res. 2012;23(4). ##24. Patar A, Jamalullail SMSS, Jaafar H, Abdullah JM. The effect of water extract of sea cucumber Stichopus variegatus on rat spinal astrocytes cell lines. Curr Neurobiol. 2012;3(1). ##25. Plaza M, Cifuentes A, Ib_a~nez E. In the search of new functional food ingredients from algae. Trends Food Sci Technol. 2008;19(1): 31e39 doi:10.1016/j.tifs.2007.07.012 ##26. Purwati P. Teripang Indonesia: komposisi jenis dan sejarah perikanan. Oseana. 2005;30(1):11e18. ##27. Stonik V, Maltsev I, Elyakov G. Structures of thelenotoside-A and thelenoside-B from the sea cucumber Thelenota ananas. Chem Nat Prod. 1982:624e627. ##28. Wen J, Hu C, Fan S. Chemical composition and nutritional quality of sea cucumbers. J Sci Food Agric. 2010;90(14):2469e. doi:10.1002/jsfa.4108##29. Wirawati I, Purwati P. Rarely reported species of Indonesian sea cucumbers. Mar Resour Indones. 2012;37(1):9e23.doi:10.14203/mri.v37i1.31 ##30. Wu M, Xu S, Zhao J, Kang H, Ding H. Physicochemical characteristics and anticoagulant activities of low molecular weight fractions by free-radical depolymerization of a fucosylated chondroitin sulphate from sea cucumber Thelenata ananas. Food Chem.2010;122(3):716e723.##doi:10.1016/j.foodchem.2010.03.042 ##31. Wu M, Xu S, Zhao J, Kang H, Ding H. Free-radical depolymerization of glycosaminoglycan from sea cucumber Thelenata ananas by hydrogen peroxide and copper ions. Carbohydr Polym. 2010;80(4):1116e1124.##doi:10.1016/j.carbpol.2010.01.032 ##32. Zohdi RM, Zakaria ZAB, Yusof N, Mustapha NM, Abdullah MNH. Sea cucumber (Stichopus hermanii) based hydrogel to treat burn wounds in rats. J Biomed Mater Res Part B Appl Biomaterials. 2011;98(1):30e37.##doi:10.1002/jbm.b.31828 ##33. Yu L, Xue C, Chang Y, et al. Structure elucidation of fucoidan composed of a novel tetrafucose repeating unit from sea cucumber Thelenota ananas. Food Chem. 2014;146(0): 113e119 doi:10.1016/j.foodchem.2013.09.033 ##34. Yun S-H, Park E-S, Shin S-W, et al. Stichoposide C induces apoptosis through the generation of ceramide in leukemia and colorectal cancer cells and shows in vivo antitumor activity. Clin Cancer Res. 2012;18 (21):5934e5948.##doi:10.1158/1078-0432.CCR-12-0655 ##35. Zhong Y, Khan MA, Shahidi F. Compositional characteristics and antioxidant properties of fresh and processed sea cucumber (Cucumaria frondosa). J Agric Food Chem. 2007;55(4):1188e1192.doi:10.1021/jf063085h##36. Zulfaqar S, Rahman MA, Yusoff FM. Trends, prospects and utilizations of sea cucumber fisheries in Malaysia. Int J Adv Agric Environ Engg (IJAAEE). 2016;3(1): 114e116. doi:10.15242/IJAAEE.ER0116045## ##