Journal of Marine Medicine

fa مدیریت بحران در نظام سلامت نظامی در جنگ 12 روزه : مطالعه کیفی درس آموخته ها در یک دانشگاه نظامی Crisis Management During the Twelve-Day Sacred Defense: A Case Study of a Military University of Medical Sciences طب دریا Marine Medicine پژوهشي اصیل Original Article <audio class="audio-for-speech" src=""></audio> <div class="translate-tooltip-mtz blue sm-root translate hidden_translate"> <div class="header-wrapper"> <div class="header-controls"></div> <div class="header-title">زمینه و هدف: در تاریخ ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ (۱۳ ژوئن ۲۰۲۵)، حمله نظامی گسترده‌ای علیه ایران صورت گرفت که فرماندهان نظامی، دانشمندان هسته‌ای، غیرنظامیان و زیرساخت‌های ملی را هدف قرار داد. این حمله بزرگ‌ترین تهاجم علیه ایران از زمان جنگ تحمیلی محسوب شده و رویدادی مهم در تاریخ جمهوری اسلامی ایران به شمار می‌رود. مطالعه حاضر به بررسی ابعاد گوناگون مدیریت بحران در حوزه سلامت در یک دانشگاه نظامی می‌پردازد تا ضمن مستندسازی تجربیات، مبنایی برای ارتقای تاب‌آوری سامانه بهداشت و درمان نظامی به‌عنوان بخشی از پشتیبانی رزم فراهم آورد. روش‌ها: این مطالعه کیفی با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند با حداکثر تنوع انجام شد. داده‌ها در چارچوب چرخه مدیریت بحران طبقه‌بندی شدند. دو جلسه بحث گروهی متمرکز با حضور ۲۰ تن از متخصصان دانشگاهی در حوزه‌های مدیریت و فرماندهی، لجستیک، مدیریت درمان، پدافند غیرعامل، برنامه‌ریزی و زمان‌بندی، فناوری اطلاعات و مهندسی برگزار گردید. برای دستیابی به اجماع در خصوص درس‌آموخته‌ها، از تکنیک‌های کیفی نظیر طوفان فکری و بحث گروهی متمرکز استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که مدیریت بحران در این زمینه شامل سه لایه  پیشگیری و کاهش اثرات، آمادگی و پاسخ  و ۱۰ مؤلفه است. لایه پیشگیری و کاهش اثرات شامل سه مؤلفه بود: رهبری و توسعه مدیریت شرایط اضطراری، الزامات سیاست‌گذاری در شرایط اضطراری، و هماهنگی مستمر درون‌سازمانی و برون‌سازمانی. لایه آمادگی شامل شش مؤلفه بود: ارزیابی و پایش مستمر، تدوین طرح‌ها و دستورالعمل‌ها، ارتقا و توانمندسازی کارکنان، آموزش و مانورها، الزامات پشتیبانی لجستیکی، و ارتباطات و هماهنگی. لایه پاسخ نیز شامل سه مؤلفه بود: فعال‌سازی عملیات پاسخ، ارتباطات یکپارچه و پایش و نظارت دائمی (حتی در شرایط عادی)، و بازتوانی، یادگیری سازمانی و حفظ دانش. این موارد به‌عنوان ابعاد اصلی مدیریت بحرانِ ناشی از درگیری ۱۲ روزه در این دانشگاه شناسایی شدند. نتیجه‌گیری: مستندسازی تجربیات و درس‌آموخته‌ها به‌منظور پیشگیری از تکرار اشتباهات گذشته و تقویت نقاط قوت، می‌تواند با ارائه راهکارهای علمی و تبدیل دانشگاه به یک سازمان یادگیرنده، به ارتقای فرهنگ سازمانی کمک کند. مستندسازی درس‌های آموخته‌شده به معنای جلوگیری از بازگشت به آسیب‌پذیری‌های گذشته و ارتقای آمادگی در شرایط اضطراری است و بی‌تردید ابزاری کارآمد در مدیریت بحران محسوب می‌شود.</div> </div> </div> <audio class="audio-for-speech" src=""></audio> <div class="translate-tooltip-mtz blue sm-root translate hidden_translate"> <div class="header-wrapper"> <div class="header-controls"></div> <div class="header-title"></div> </div> <div class="trans_controls"></div> </div> <audio class="audio-for-speech" src=""></audio> <div class="translate-tooltip-mtz blue sm-root translate hidden_translate"> <div class="header-wrapper"><div class="header-controls"></div><div class="header-title"></div></div> <div class="trans_controls"></div></div> <div style="text-align: justify;">ackground and Aim: On June 13, 2025, a massive military attack was launched against Iran, targeting military commanders, nuclear scientists, civilians, and national infrastructure. This attack is considered the largest offensive against Iran since the Iran-Iraq War and marks a significant event in the history of the Islamic Republic of Iran. The present study examines various dimensions of health-related crisis management within a military university; the aim is to document experiences and establish a foundation for enhancing the resilience of the military healthcare system as a component of combat support. Methods: This qualitative study employed a purposive sampling method with maximum variation. Data were categorized within the framework of the crisis management cycle. Two focus group discussions were conducted involving 20 academic experts in the fields of management and command, logistics, medical care management, passive defense, planning and scheduling, information technology, and engineering. Qualitative techniques, such as brainstorming and focus group discussions, were utilized to reach a consensus on lessons learned. Results: The results indicated that crisis management in this context comprises three layers prevention and mitigation, preparedness, and response and ten components. The prevention and mitigation layer consisted of three components: leadership and development of emergency management; policy requirements for emergency situations; and continuous intra-organizational and inter-organizational coordination. The preparedness layer comprised six components: continuous assessment and monitoring; the formulation of plans and protocols; staff development and empowerment; training and drills; logistical support requirements; and communication and coordination. The response layer also consisted of three components: the activation of response operations; integrated communication alongside constant monitoring and oversight (even under normal conditions); and recovery, organizational learning, and knowledge retention. These elements were identified as the core dimensions of crisis management regarding the 12-day conflict at the university. Conclusion: Documenting experiences and lessons learned with the aim of preventing the repetition of past errors and reinforcing strengths can help enhance organizational culture by offering evidence-based strategies and transforming the university into a learning organization. Documenting lessons learned serves to prevent a relapse into past vulnerabilities and improves emergency preparedness; it is undoubtedly a highly effective tool for crisis management.  </div> مدیریت بحران, جنگ دوازده روزه, سلامت, دانشگاه علوم پزشکی. Crisis Disaster management, war the 12-Day Conflict, health, University of Medical Sciences 138 146 http://jmarmed.ir/browse.php?a_code=A-10-503-1&slc_lang=fa&sid=1 Ali Nasiri احسان تیمورزاده alinasiri2@yahoo.com No Health Management Research Center, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات مدیریت سلامت، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله (عج)، تهران، ایران Ehsan Teymourzadeh علی نصیری ehsanteymoorzadeh@yahoo.com No Health Management Research Center, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات مدیریت سلامت، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله (عج)، تهران، ایران Mohammad Belal محمد بلال mhd.belal5@gmail.com No Health Management Research Center, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات مدیریت سلامت، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله (عج)، تهران، ایران Esmail Heidaranlu اسماعیل حیدرانلو eheidaranlu@gmail.com No Nursing Care Research Center, Clinical Science Institute, and Nursing Faculty of Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات مراقبت‌های پرستاری، پژوهشکده علوم بالینی و دانشکده پرستاری دانشگاه علوم پزشکی بقیه‌الله، تهران، ایران Yasin Torabifard یاسین ترابی فرد ytorabifard@gmail.com No Health Management Research Center, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات مدیریت سلامت، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله (عج)، تهران، ایران Alireza Basiari علیرضا بصیری No Mohsen Abbasi Farajzade محسن عباسی فرج زاده mohsen10_fam@yahoo.com Yes Health Management Research Center, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات مدیریت سلامت، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله(عج)، تهران، ایران