گروه زیستشناسی دریا، دانشکده علوم دریایی، دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار، چابهار، ایران ، rzare59@gmail.com
چکیده: (3815 مشاهده)
آلایندههای پلاستیکی امروزه بهعنوان یک تهدید جدی برای تعادل اکولوژیکی در اکوسیستمهای دریایی محسوب میشوند. یکی از جانوران دریایی که بهشدت تحت تأثیر این آلایندههای مخرب قرار دارند لاکپشتهای دریایی میباشند. این آبزیان با اشتباه گرفتن پلاستیک با مواد غذایی، از آنها تغذیه میکنند و این امر باعث انسداد در مجاری تنفسی و گوارشی موجود شده و نهایتاً مرگ جانور را در پی دارد. نتایج بسیاری از مطالعات نشان میدهد، گیر افتادن در تورهای ماهیگیری و خفگی در اثر عدم اکسیژن، یک عامل مهم در مرگومیر لاکپشتهای دریایی است. بررسی یافتههای مطالعات پژوهشگران نشان میدهد پسماندهای پلاستیکی حتی در مقادیر بسیار ناچیز قادر به کشتن لاکپشتهای دریایی هستند. قطعات پلاستیکی در هنگام مصرف میتوانند در دستگاه گوارش موجود جمع شده و یا باعث انسداد مجاری تنفسی و گوارشی شوند که درهرصورت کشنده است. مطالعه حاضر تلاش میکند با بررسی، مرور شواهد و نتایج مطالعات پژوهشگران در رابطه با مرگومیر لاکپشتهای دریایی بهویژه در آبهای دریایی ایران، نقش آلایندههای دریایی بهویژه پلاستیکها را در رابطه با حیات لاکپشتهای دریایی ارزیابی کند.مطالعه حاضر در دو بخش انجام شده است؛ بخش اول شامل مطالعات مروری-توصیفی که سعی شده با استفاده از منابع داخلی و خارجی، به بررسی اثر مواد پلاستیک بر زندگی لاکپشتهای دریایی و بهویژه گونههای نواحی ایرانی دریایی عمان پرداخته شود و مرحله دوم شامل مطالعات میدانی و آزمایشگاهی جهت شناسایی گونههای لاکپشت و علت مرگومیر لاکپشتهای دریایی در منطقه موردمطالعه است. در آبان 1397 تعداد 35 لاشه لاکپشت دریایی در سواحل منطقه دَرَک در جنوب استان سیستان و بلوچستان مشاهده شد. پس از بررسیهای میدانی و آزمایشگاهی بلع پلاستیک توسط این موجودات یک عامل مؤثر در از بین رفتن آنها تشخیص داده شد. در اکثر نقاط ساحلی دریای عمان بهویژه منطقه ساحلی درک، به دلیل افزایش تردد گردشگران و ساختوسازهای ساحلی و همچنین دور ریختن ادوات صیادی مستعمل و بلا استفاده بهخصوص تورهای ماهیگیری، مقادیر بسیار زیادی مواد پلاستیکی در دریا و سواحل رها میشود و دراینبین، جمعیت لاکپشتهای دریایی در سواحل شمالی دریای عمان در معرض انواع پسماندهای دریایی قرار دارند. با توجه به نقش پلاستیک در نابودی لاکپشتهای منطقه، اعمال و اجرای برنامههای مدیریتی جهت کاهش پسماندهای دریایی در منطقه با تأکید بر آلایندههای پلاستیکی ناشی از فعالیتهای صیادی، آموزش صیادان و اهالی بومی جهت حفاظت از لاکپشتهای دریایی و بازنگری در استفاده از ادوات صیادی ضروری مینماید.
