پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرعباس، ایران ، k_ejlali@yahoo.com
چکیده: (2939 مشاهده)
زمینه و هدف: حضور تاسیسات نفتی، اسکله‌ها و پالایشگاه‌ها در نوار ساحلی بندرعباس سبب رهاسازی مقدار زیادی از آلاینده‌های نفتی می‌شود که در نهایت به رسوبات رسیده و سبب تجمع زیستی در بدن اجتماعات ماکروبنتوز که در رسوبات زندگی می‌کنند می‌شوند این این مطالعهبه منظور مقایسه و حضور ترکیبات آروماتیک چند حلقه‌ای در رسوبات و مقایسه آنها در بدن اجتماعات چهار گروه از اجتماعات ماکروبنتوز شامل شکم‌پایان، دوکفه‌ای‌ها، سخت‌پوستان و پرتاران در آبهای اطراف بندرعباس صورت پذیرفت. روش‌ها: برای اندازه‌گیری غلظت ترکیبات حلقوی آروماتیک در رسوبات و اجتماعات ماکروبنتوز موجود در آن، نمونه برداری در 9 ایستگاه با استفاده از یک دستگاه گرب ون وین در امتداد خط ساحلی بندرعباس در اسفند 1398 و مرداد 1399 انجام شد. یافته‌ها: میانگین غلظت کل PAHها به تفکیک ایستگاه نشان داد پالایشگاه دارای بیشترین تجمع از این ترکیبات می‌باشد و پس از آن پشت شهر و سورو در جایگاه های بعدی قرار دارند. بیشترین میانگین غلظت هیدروکربن های آروماتیک چند‌حلقه‌ای در شکم‌پایان متعلق به ترکیب 3 حلقه‌ای Acenaphthene با میانگین 1117 (ppb) و کمترین مقدار متعلق به ترکیب 6 حلقه‌ای Benzopyryleneبا میانگین 2 (ppb) بدست آمد. در دوکفه‌ای بیشترین میانگین غلظت متعلق به ترکیب 3 حلقه‌ای Acenaphthene با میانگین 1261 (ppb) و کمترین مقدار متعلق به ترکیب 6حلقه‌ای Benzopyrylene با میانگین 32 (ppb) بدست آمد. بیشترین میانگین غلظت متعلق به ترکیب 4 حلقه‌ای Fluranthene با میانگین 1551 (ppb) و کمترین مقدار متعلق به ترکیب 6حلقه‌ای Benzopyrylene با میانگین 0 (ppb) در بافت سخت‌پوستان بدست آمد. نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان داد که رسوبات ترکیبات 5 حلقه‌ای، نرم تنان ترکیبات 3 حلقه‌ای ، خرچنگ‌ها ترکیبات 4 حلقه‌ای و پرتاران ترکیبات 5 حلقه‌ای را آسانتر جذب می‌نمایند.
