دانشکده علوم دریایی، دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار، چابهار، ایران ، shakouricmu@gmail.com
چکیده: (3149 مشاهده)
خیار دریایی از دیرباز به عنوان یک غذای تونیک و یک داروی در طب سنتی کشورهای آسیایی مورد توجه و استفاده بوده است. بیش از 1700 گونه خیار دریایی در سراسر جهان شناسایی شده است. تعدادی از آنها در رده گونه های با ارزش تجاری بالا قرار دارند. مطالعات علمی نشان داده است که این آبزیان حاوی ترکیبات زیست فعال، با خواص دارویی و درمانی تایید شده مانند: تری ترپن گلیکوزیدها، کاروتنوئیدها، پپتیدهای فعال زیستی، ویتامین ها، مواد معدنی، اسیدهای چرب، کلاژن ها، ژلاتین ها، کندرویتین سولفات ها، اسیدهای آمینه می باشند. اثرات مفید و سودمند ترکیبات زیست فعال جدا شده از خیارهای دریایی، از طریق تحقیقات علمی تایید و ارزش درمانی آنها عبارتند از: التیام زخمها و بثورات جلدی، محافظت از سیستم عصبی، ضد تومور، ضد انعقاد، ضد میکروبی و آنتی اکسیدانی. این ترکیبات کاربردی، منجر به توسعه صنایع غذایی، دارویی و زیست پزشکی با تولید مواد کاربردی جدید شده اند. در این مطالعه یک مرور کلی از اثرات عمده دارویی و درمانی ترکیبات کاربردی جدا شده از خیارهای دریایی در منطقه آسیا ارائه شده است. اهمیت ساختاری و کاربرد بالقوه ترکیبات کاربردی جدا شده از خیار دریایی و ارزش غذایی آنها نیز مورد بحث قرار گرفته است. این ترکیبات از سه گونه خیار دریایی خانواده Stichopodidaeشامل Stichopus hermanni،Thelenota ananasوThelenota anaxمورد بررسی، ارزیابی و مقایسه قرار گرفته است.
